• تلفن : 02122903390
  • ایمیل: contact@email.com

روشنایی

روشنایی

نور و روشنايي يكي از عوامل فيزيكي محيط كار است كه براي رؤيت اجسام و انجام كارها به كـار مـي رود و وجـود آن الزامي است. همچنین به عنوان عاملي براي ايجاد يك محيط كار مطبوع و دلپذير استفاده مي گردد، به نحوي كه كاركنان را تشويق و ترغيب به كار مي كند و در بازدهي كار افراد بسيار مؤثر است.

انجمن مهندسان روشنايي، واژه نور را به عنوان انرژي تشعشعي ارزيابي شده به وسيله چشم تعريف كرده اند.

از نقطه نظر فيزيكي، نور به عنوان قسمتي از طيف الكترومغناطيسي گفته مي شود كه بين طول موج هـاي 380 تـا 780 نانومتر قرار دارد.

منابع روشنایی 2 نوع هستند: 1- نور طبیعی(روشنایی روز) 2- نور مصنوعی

اثرات سيستم هاي معيوب روشنايي

اين اثرات به صورت خستگي چشم، سردرد، نقص بينايي و تصادف هاي ناشي از كمي نور يا درخشندگي و چشم  زدگي بروز مي كند. روشنايي رضايت بخش داراي خصوصيات ذيل است:

  1. نور از نظر توزيع فركانس ها مطلوب است.
  2. درخشندگي سطوح طوري است كه سبب چشم زدگي نمي شود.
  3. نور كافي است.
  4. سايه هاي مزاحم موجود نيست.

كميت هاي نور سنجي:

  1. شار نوري flux Luminous
  2. شدت روشنايي illuminance
  3. شدت نور Intensity Luminous
  4. درخشندگيLuminance

شدت نور

 عبارت است از تراكم شار نوري در فضا. خارج قسمت شار نوري به زاويه فضايي را گويند.

منابع نور

 به دو دسته لامپ هاي التهابي و تخليه در گاز تقسيم مي شوند. در لامپ هاي التهابي، با عبـور دادن جريـان بـرق از رشتة فلزي درجه حرارت آن را به حد كافي بالا مي برند تا تشعشع كند. در لامپ هاي تخليه در گاز، با عبور دادن جريان برق از گاز آن را تحريك مي كنند تا نور ساطع كند.

 

مشخصات اصلي لامپ ها

  1. شار نوري برحسب لومن؛
  2. بهره نوري برحسب لومن بر وات؛
  3. عمر لامپ، برحسب ساعات كاركرد؛
  4. درخشندگي لامپ برحسب كاندلا بر مترمربع؛
  5. رنگ دهي كه عبارت از نشان دادن رنگ حقيقي اجسام رنگي در نور لامپ است؛

اکنون به روشنایی در سه محل مختلف می پردازیم:

  1. روشنایی داخلی

منظور از روشنايي، ايجاد تباين بين اشياء و قسمت هاي مختلف آن مي باشد. به طوري كه اين تبـاين هـا تـصاويري روي شبكيه چشم ايجاد نموده و شكل اجسام را در فكر انسان مجسم سازد. در پروژه روشنايي داخلي كافي نيست با محاسبه مستقيم، شدت روشنايي را در چند نقطه مشخص پيدا نمود زيـرا در حقيقت انعكاس نور از ديوارها و سطوح كار نتايج محاسبه را تغيير مي دهد. به عـلاوه كهنـه شـدن لامـپ هـا و نشـستن گرد و غبار و خاك روي ديوارها و حباب هاي چراغ پس از مدتي نتايج محاسبات قبلي را عوض مي كند. در تأسيسات روشنايي امكان پيش بيني شدت روشنايي قبل از اتمام سيم كشي و نصب چراغ هـا تقريبـي اسـت و اگـر بخواهيم تغييراتي در آن بدهيم فقط پس از نصب لامپ ها امكان آن را خواهيم داشت.

هدف از محاسبات روشنایی داخلی عبارتند از:

  1. محاسبه تعداد چراغ های مورد نیاز.
  2. تعیین نحوه قرارگیری چراغ ها(ارتفاع نصب، موقعیت قرار گیری و ...)
  3. تأمین حداقل شدت روشنایی متوسط مورد نیاز.
  4. توزیع مناسب روشنایی در نقاط مختلف.
  5. محدود کردن خیرگی.
  6. ملاحظات زیبایی و غیره.

 

انواع لامپ ها در یک سیستم روشنایی

انواع مختلف لامپ ها شامل موارد زیر است:

  • لامپ های رشته ای
  • لامپ های فلورسنت فشرده
  • لامپ هالوژن
  • لامپ ال ای دی
  • لامپ مهتابی
  • لامپ نئون
  • لامپ های تخلیه با شدت بالا
  • لامپ سدیم با فشار کم

 

لامپ های رشته ای

لامپ های رشته ای لامپ هایی استاندارد هستند که بسیاری از مردم کاملاً با آن آشنا می باشند. این لامپ ها در طیف گسترده ای از اندازه و ولتاژهای متفاوت در دسترس اند. هنگام عبور برق از رشته تنگستن داخل لامپ، نور و گرما تولید می شود. رشته ی این لامپ داخل محفظه ای شامل مخلوطی از نیتروژن یا خلاء قرار دارد. در حال حاضر لامپ های LED  ،فلورسنت و… براساس فن آوری های جدید جایگزین این نوع لامپ ها شده اند.

 

طرز کار لامپ های رشته ای به این صورت است که هنگام روشن شدن، جریان ناگهانی، انرژی و گرما وارد فضایی نازک و باعث گرم شدن رشته (فلامنت) و در نتیجه منجر به تولید روشنایی از لامپ می شود. مشکل لامپ های رشته ای  این است که تنها ۱۰ % تا ۲۵ % از انرژی منجر به تولید نور می شود و مابقی آن به صورت گرما تلف می شود. لامپ های رشته ای می توانند در بازه ی۷۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت روشنایی را تأمین کنند و همچنین می توان از آن ها توسط یک دیمر نیز استفاده نمود. این لامپ ها گرمای ثابتی را تولید می کنند که این امر  آن ها را برای استفاده ی خانگی مناسب کرده است. بازده روشنایی لامپ های رشته ای حدود ۱۵ لومن در هر وات است.

لامپ هالوژن

لامپ های هالوژن متشکل از یک رشته تنگستن می باشند که توسط لایه ای فشرده و نازک پوشیده شده و با گاز بی اثر و مقداری از هالوژن (برم یا ید) پر شده است. لامپ های هالوژن با وجود کوچکتر بودن از لامپ های معمولی  از طول عمر و روشنایی زیادی برخوردار است ولی در مقایسه با لامپ های فلورسنت و لامپ های LED تقریباً سه برابر انرژی مصرف می کنند. بهره ی نوری لامپ های هالوژن حدود ۲۵ لومن در هر وات است. این نوع از لامپ ها در مکان هایی که نیاز به فوکوس نور دقیق است استفاده می شوند.

 

لامپ فلورسنت(کامپکت کم مصرف)

لامپ های فلورسنت فشرده که به  لامپ های کم مصرف معروف هستند نوعی از لامپ های مدرن کم مصرف هستند که مانند فلورسنت ها کار می کنند و جایگزین مناسبی برای لامپ های رشته ای به شمار می روند. به طور کلی لامپ کم مصرف در مقایسه با سایر لامپ ها با استفاده از توانی کمتر، نوری به همان میزان ایجاد می کند و از طول عمر بیشتری برخوردار است.

بهبود کیفیت نور، تنوع محصول بیشتر، هزینه کمتر و ارتقا در سازمان های انرژی آب و برق ، لامپ های کم مصرف را از سایر لامپ های دیگر متمایز کرده است و به دلیل استفاده ی تنها یک سوم تا یک چهارم از انرژی برق بسیار محبوب است. این کارایی بالا به این معنا است که اتلاف برق به صورت گرما بسیار کمتر می باشد. لامپ های کم مصرف از دو یا سه حلقه لوله تشکیل شده اند. این لامپ ها توسط دیمر قابل استفاده نیستند و معمولا تا ۱۰۰۰۰ ساعت روشنایی را تامین می کنند. بهره ی نوری یک لامپ فلورسنت فشرده حدود ۶۰ لومن در هر وات است.

 

لامپ های تخلیه با شدت بالا

لامپ های متال هالید، بخار جیوه، سدیم با فشار بالا همگی نوعی از لامپ های تخلیه با شدت بالا هستند. این لامپ ها از لوله های شیشه ای که شامل الکترود های تنگستن همراه قوس های الکتریکی هستند طراحی شده اند. لامپ های تخلیه در مقایسه با لامپ های رشته ای و فلورسنت نور بیشتری تولید می کنند. این لامپ ها در مکان هایی با سطوح بالایی از نور مثل سالن های ورزشی، مناطق بزرگ عمومی، جاده ها و .. استفاده می شوند.

 

لامپ های متال هالید

لامپ های متال هالید شامل یک لوله ی تخلیه یا لوله ای قوس دار در داخل چراغ هستند. این لوله ها می توانند ساخته شده از سرامیک ، کوارتز یا جیوه باشند. لامپ های متال هالید بسیار کارآمد بوده و نسبت به اندازه ی خود نور زیادی تولید می کنند. لامپ های متال هالید معمولاً در سالن ها، چراغ های ترافیک و سیستم های روشنایی فضای باز برای مقاصد تجاری استفاده می شوند.

 

لامپ بخار جیوه

لامپ های بخار جیوه از لحاظ تجاری اولین لامپ های تخلیه با شدت بالا می باشند که قابل استفاده برای طیف گسترده ای از برنامه های کاربردی نور پردازی در دسترس می باشند . لامپ های بخار جیوه لامپ های تخلیه ی گازی هستند که با استفاده از یک قوس الکتریکی از طریق بخار جیوه، نور را تولید می کنند. لوله قوس به طور کلی از یک لوله کوارتز که از هر دو انتها در داخل و به یک حباب شیشه ای بزرگتر متصل شده تشکیل شده است. این حباب بیرونی ،حباب داخلی را در برابر عوامل جوی و محیطی حفظ می کند. مزیت لامپ های بخار جیوه تولید نور سفید روشن با طول عمر نسبتاً طولانی می باشد. بهره ی نوری این لامپ ۶۵ لومن بر وات است.

 

لامپ های سیمانی:  این لامپ ها رنگ صورت را زیبا تر و بشاش تر نشان می دهند و طیف پیوسته ای از نور را منتشر می کنند. معایب این لامپ ها پر مصرف بودن، تولید گرمای فراوان و عمر کوتاه است. این لامپ ها برای مکان هایی که استفاده کمتری از آن ها می شوند مناسب تر هستند.

 

لامپ های ال ای دی:  لامپ های LED بسیار کم مصرف هستند و در واقع مجموعه ای از چند ال ای دی هستند که در فضای خانه به کار برده می شوند. طول عمر آنها بسیار زیاد و همراه با بازده نوری بسیار بالایی هستند که می توان نور این لامپ ها را در زاویه های دلخواه تنظیم کرد و به عنوان لامپ های دکوراتیو از آن استفاده نمود.

 

انواع اتصالات لامپ های سیستم روشنایی(کلاه ها و پایه ها)

بخشی از لامپ های روشنایی که به برق متصل می شود به عنوان کلاه (cap ) و پایه(base  ) شناخته می شود که بخش فیزیکی لامپ را تشکیل می دهد. انواع گسترده ای از کلاه ها و پایه ها به منظور کاربرد مختلف برای لامپ های گوناگون موجود می باشد که محبوب ترین آن ها در این جا ذکر می شود.

کلاه نیزه ای (Bayonet cap )

این کلاه در اغلب لامپ های معمولی استفاده می شود. قطر آن ۲۲ میلی مترو با دوجای اتصال است. نمونه ی دیگری از این کلاه ها کوچکتر و با قطر ۱۵ میلی متر و با عنوان SBC در بازار عرضه می شود که اکثراً برای لامپ های هالوژن قابل استفاده هستند.

 

کلاه پیچ و مهره ای ( Edison Screw Cap)

نام این نوع از کلاه ها از مخترع  پیشگام خود ، توماس ادیسون برگرفته شده است و به اختصار ES نام برده می شود. این نوع از اتصالات در سراسر جهان  به طور گسترده استفاده می شوند. محبوب ترین نوع آن ۲۷  E با قطر ۲۷ میلی متر است. نوع دیگری از آن SES است که اغلب برای اتصالات کوچکتر تزیینی و یا لوستر استفاده می شود. SES  که در ایالات متحده و اروپا کاربرد فراوانی دارد برای اتصالات لامپ های شمعی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

پایه کپسول هالوژن

لامپ کپسول هالوژن مینیاتور به طور کلی در اندازه های میلی متری طراحی شده اند. به عنوان مثال G4 دارای پین هایی با فاصله ۴ میلی متر  و G9 با فاصله ۹ میلی متر از یکدیگر است. نوع G4  و GY6.35  در ولتاژهای پایین به کار برده می شوند در حالی که G9 در ولتاژ های ۲۴۰ ولت مورد استفاده قرار می گیرند.

 

پایه کپسول خطی لامپ های هالوژن

این کپسول عموما برای لامپ های نور افکن مورد استفاده قرار می گیرد. در اینجا R7s دارای پایه هایی با فاصله ی ۷ میلی متر است.

 

پایه لامپ های هالوژن و چراغ نور افکن

برای لامپ های هالوژن در سیستم روشنایی به انواع مدل های  GU4 , GU5.3 , GU10 ,GZ10 می توان اشاره نمود .

 

پایه لوله های لامپ مهتابی

در لامپ های روشنایی مهتابی در هر دو انتهای لوله دو پین اتصال وجود دارد. اندازه ی فاصله ی پایه ها در مدل  T8 (استاندارد) ۲۵ میلی متر است و اندازه ی T12 که بزرگتر است ۳۸ میلی متر است و هردو مدل از اتصال نوع G13 استفاده می کنند. مدل کوچکتر نیز T5  است که ۱۶ میلی متری است و از اتصال نوع G5  استفاده می کند.

 

روشنایی پارک

شناخت و درک مبانی نظری و عملی عناصر منظر می تواند در ارتقای کیفیت فضای پارک های شهری تأثیر گسترده ای داشته باشد. سیمای شبانه پارک های شهری و عناصر روشنایی نیز بخشی از مباحث طراحی منظر یک پارک می باشد. سیمای شبانه به عنوان جزئی لاینفک در طراحی پارک ها و باغ ها، باید به طور همزمان و با سایر بخش ها طراحی شود

نورپردازی فضاهای مختلف پارک، به صورت مجرد، نیاز به شناخت روش ها و فنون مختلف نورپردازی و استفاده صحیح از ویژگی های نور و ارتباط با محیط پیرامونش دارد. نورپردازی در پارک شهری می بایست در راستای اهداف زیر باشد؛

  1. کمک به خوانایی نقاط عطف، نشانه ها، مسیرهای عبوری و مناطق پر تراکم
  2. تسهیلاتی برای حرکت پیاده ها و وسایل نقلیه، ترویج ایمنی بیشتر در محیط
  3. کمک به تأکید نقاط عطف پارک و تشویق استفاده کنندگان در شب
  4. امكان حركت امن عابرين پياده
  5. افزايش امنيت عمومي (كاهش جرأت ارتكاب جرائم با حذف نقاط تاريك)

برای شدت روشنایی در پارک ها استانداردهای از جمله: EN 13201 ، CIE136 مختلفی وجود دارد.

 

مقادیر مندرج در استاندارد EN 13201 برای روشنایی پارک ها

- متوسط شدت روشنايي افقي : 3 تا 20 لوكس

- حداقل شدت روشنايي افقي : 6/0 تا 8 لوكس

- شدت روشنايي نيمه استوانه اي : 5/0 تا 5 لوكس

دوچرخه روها

- متوسط شدت روشنايي افقي : 2 تا 15 لوكس

- حداقل شدت روشنايي افقي : 6/0 تا 5 لوكس

- شدت روشنايي نيمه استوانه اي : 5/0 تا 3 لوكس

 

نمونه ای از چراغ های قابل استفاده در پارک ها

چراغ های In ground :

این چراغ ها به منظور ایجاد روشنایی برای دیوارها، ستون ها، زیر درختان و داخل گل و گیاه به صورت نور مخفی به کار می روند. در داخل زمین نصب می شوند و در مقابل نفوذ آب مقاوم هستند.

 

چراغ های خورشیدی:

با توجه به بحران انرژی یکی از گزینه های مناسب و کاربردی استفاده از چراغ های خورشیدی در بستر گل کاری و سطوح چمن و درختان و غیره است. به طور کلی بخشی از فضای سبز که در معرض تابش نور مستقیم خورشید است استفاده می شود. چراغ های خورشیدی،  در طول روز نور خورشید را در خود ذخیره می کنند و در تاریکی شب روشن شده و مانند چراغ های الکتریکی روشنایی دارند و قدرت روشنایی آن ها بستگی به فتوسل های داخلی آن ها دارد.

 

نمونه چراغ های پارکی

 

روشنایی خیابانی

یکی از عوامل قابل توجه در افزایش مصرف انرژی الکتریکی افزایش سطح روشنایی و گسترش روشنایی معابر است. بر این اساس طراحی درست روشنایی معابر و بهینه‌سازی سیستم‌های روشنایی موجود می‌تواند در کاهش مصرف انرژی مورد توجه قرار گیرد. لیکن به دلیل ضرورت روشنایی راه‌ها و با توجه به اهداف استفاده از روشنایی در معابر سطح شهر استفاده از منابع نوری LED با توجه به توان مصرفی پایین, طولانی بودن دوره تعمیر و نگهداری, طول عمر بالا, وضوح رنگ بالا و ... می‌تواند نقش مهمی را در کاهش هزینه‌های مصرف انرژی در بخش روشنایی معابر ایفا کنند. چراغ های خیابانی یکی از مبلمان های شهری محسوب می شوند  و از محصولات صنایع روشنایی به شمار میروند و با توجه به نوع کاربردشان انواع مختلفی دارند. مثلاً چراغ های خیابان ها با چراغ های اتوبان ها و جاده های بین شهری از نظر جنس، میزان و شدت نور و ارتفاع کاملا متفاوت هستند.

اهداف استفاده از روشنایی در معابر:

- کاهش حوادث و سوانح عمومی ناشی از وقوع تصادفات

- ایجاد امنیت و کاهش جرایم

- امکان ادامه فعالیت‌‌های تجاری و صنعتی در شب

- امکان گردش و تفریح و استفاده از زیبایی‌های روز در شب

- سهولت تردد وسایل نقلیه و مشخص کردن مسیر برای رانندگان

انواع چراغ خیابانی

از انواع آنها می توان به این موارد اشاره کرد: چراغ خیابانی ال ای دی، چراغ خیابانی سولار یا خورشیدی و غیره که هر کدام از آنها کاربری خاص خودشان را دارند. مثلاً در رابطه با چراغ خیابانی خورشیدی می توان گفت منبع انرژی آنها توسط پنل های خورشیدی که روی آنها نصب می گردد تامین می شود به همین جهت بسیار مقرون به صرفه می باشند. یکی از موارد استفاده از این چراغ ها برای مکان هایی الست که دسترسی به شبکه  برق ندارند. 

 

ویژگی های چراغ های خیابانی  ال ای دی 

-  صرف جویی در مصرف انرژی 

- کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری

- بالا بردن عمر لامپ های ال ای دی تا 50000 ساعت 

- حذف مولفه های مزاحم 

موارد کاربردی لامپ های ال ای دی 

-  استفاده از چراغ های خیابانی ال ای دی برای تامین روشنایی فضاهای بزرگ 

- تامین روشنایی بین جاده ای 

- تامین روشنایی پایانه ها ، پارکینگ ها و معابر

 

چراغ های خیابانی سولار

چراغ خیابانی خورشیدی SOLAR بی نیاز از برق شبکه و با پشتیبانی در روزهای ابری در توانهای ۱۸ تا ۷۲ وات در ارتفاع ۳ الی ۹ متری به همراه فونداسیون پیش ساخته طراحی و تولید می گردد. با استفاده از محصول چراغ سولار LED خیابانی می توان روشنایی معابر و محوطه هایی که امکان دسترسی به برق شبکه را ندارد و یا دشوار است را تامین نمود . چراغ خیابانی خورشیدی LED متشکل از بخش های مختلفی همچون پروژکتور LED فوق کم مصرف با پخش نور ویژه معابر خیابانی با ولتاژ کار کرد ۱۲ ولت مستقیم و صفحه خورشیدی SOLAR PANEL  در توانهای ۳۰ و ۶۰ و ۹۰ و … و باتری نوع سیلید اسید ویژه چراغ خورشیدی و شارژر کنترل باتری اتوماتیک و سازه فلزی (پایه چراغ و تابلو برق کنترل) می باشد.

 

 

 

مجموعه: برق خواندن 2736 دفعه

کلید

کلید

کلید های ضد انفجار

این نوع کلید‌ها در مکان‌ها مخاطره آمیز (طبقه بندی شده) مورد استفاده قرار می گیرند. کلید ضد انفجار مجهز به محفظه‌ای است که در برابر انفجار گاز یا بخار مشخص در درون آن مقاوم بوده و از سرایت جرقه، برق یا انفجار گاز‌های درون محفظه به محیط خارج جلوگیری می کند. میزان دمای خارجی محفظه نیز به گونه‌ای است که موجب اشتغال و انفجار گاز‌های موجود در اطراف آن نمی شود. کلید ضد اشتعال غبار مجهز به پوششی است که مانع از ورود گرد و غبار قابل اشتعال به درون محفظه می شود و در صورتی که مطابق مقررات مربوط مورد استفاده قرار گیرد قوس الکتریکی، جرقه یا حرارت تولید یا آزاد شده در داخل پوشش موجب اشتعال رسوبات خارجی روی محفظه یا غبار‌های معلق در هوای اطراف آن نمی گردد.

انواع کلید ضد انفجار

ON-OFF
(استپ استارت)

(کلید قارچی-کلید فشاری-کلید چرخشی)

کلید و پریز ضد انفجار (سوکت پلاگ)

کلید لیمیت سوئیچ

سوکت پلاگ ضد انفجار

سوکت پلاگ های ضد انفجار نقش اساسی و مهمی در صنایع حساس دارند تا جایی که در بسیاری از موارد بدون آنها نمی توان عملیات بهره برداری را به انجام رسانید.

سوکت و پلاگ ها انواع مختلفی دارند که بر حسب نیاز در صنایه حساس استفاده می گردند.

بهچه اطلاعاتی در زمان خرید سوکت و پلاگ ضد انفجار نیاز داریم؟

۱- جریان مورد نیاز

۲-ولتاژ مورد نیاز

۳-تعداد پل

سوکت پلاگ ها در انواع ۲ الی ۵ پل بر حسب نیاز تولید گردیده ان:

نوع ۲ پل (فاز+نول)

نوع ۳ پل (فاز +نول+ارت)

نوع ۴ پل (فاز+فاز+فاز+ارت)

نوع ۵ پل (فاز+فاز+فاز+نول+ارت)

سوکت پلاگ های ضد انفجار بر اساس جنس در دو نوع تولید میگردند:

۱. سوکت پلاگ پلی استر

۲. سوکت پلاگ فلزی ( آلیاژ آلومینیوم)

نوع پلی استر سوکت و پلاگ ها از نوع فلزی آن ها گران تر هستند و تا ولتاژ های ۶۹۰ ولت با جریان ۱۲۵ آمپر را تحمل می کنند.
نوع فلزی آن ها قیمت نسبتاً پایین تری نسبت به نوع پلی استری دارند و این نوع نیز تا ولتاژ ۶۹۰ ولت با جریان ۱۲۵ آمپر را حمل می کند.

تفاوت سوکت پلاگ نوع پلی استر و فلزی در نوع محفظه است :
محفظه سوکت و پلاگ فلزی از نوع EX d می باشد که یک نوع محفظه ی ضد شعله است و از خروج کمپرس های محترق شده به خارج از محیط جلوگیری می کند.
نوع پلی استر آن علاوه بر این خصوصیت به صورت ذاتی دارای اجزا ایمن است.

 

 

مشخصات سوکت پلاگ پلی استر

 

مشخصات سوکت و پلاگ فلزی

 

مجموعه: برق خواندن 2343 دفعه

متعلقات کابل

گلند

وسیله‌ای است که از آن برای اتصال کابل به جعبه تقسیم ، چراغ ها و تابلوهای برق استفاده می‌شود. گلند کابل معمولاً با نام های کانکتور و بست کابل هم نامیده می شود. یک گلند کابل از ایجاد فشار جلوگیری می کند و از طریق ابزار مناسب، نوع و ویژگی های کابلی که برای آن طراحی شده، از جمله قوانین ایجاد ارتباط الکتریکی با آرمور یا مغزی و سرب یا ورق آلومینیم، باعث ایجاد اتصال می شود.

 

دسته بندی گلند ها از نظر کاربرد

گلندهای کابل از نظر کاربرد در دو نوع گلند ضد انفجار و گلند صنعتی دسته بندی می گردند. گلند ضد انفجار همانطور که از نام آن پیداست در محیط هایی استفاده می گردد که احتمال انفجار بالایی وجود  دارد. برای این که به طور کامل عنوان کرده باشیم این مثال را می زنیم. فرض کنید گلند در محیطی به تجهیز الکتریکی نصب می شود که در آن مکان گاز های مستعد انفجار از جمله هیدروژن وجود دارد (مثلا مناطق نفتی، پالایشگاه ها، محیط های گازی، کارخانه های پتروشیمی و …). در این حالت گاز به درون تجهیز راه پیدا می کند و در زمان روشن شدن تجهیز و جرقه بین کنتاکت ها، آن محیط منفجر می شود. لذا در این مناطق از گلندهای ضد انفجار که کاربرد فراوان در صنعت دارند استفاده می شود. نوع دیگر شامل گلندهای صنعتی می شود که بدون محدودیت در صنایعی که همانند موارد بالا از حساسیت آنچنانی برخوردار نمی باشند مورد استفاده قرار می گیرند.

 

تفاوت گلند آرمور دار و بدون آرمور در چیست؟

در ابتدا بهتر است کابل آرمور دار را بیشتر بشناسیم.این کابل که به کابل steel wire armoured معروف است یک لایه حفاظ فلزی را دارا می باشد که همین مورد باعث مستحکم شدن و جلوگیری از فشار روی کابل می شود. به طور مثال زمانی که نیاز است کابل به صورت دفنی مورد استفاده قرار گیرد بهتر است از کابل آرموردار استفاده گردد. حالا با این توضیح مختصر می توانیم تفاوت این دو نوع گلند را بدانیم به صورتی که گلند آرموردار برای کابل های آرموردار مورد استفاده قرار می گیرد.

 

گلند پلاستیکی

گلند پلاستیکی یکی از انواع پر مصرف می باشد که در بازار در دو نوع با استاندارد رزوه PG و استاندارد رزوه متریک در دسترس می باشد. رزوه گلندهای PG بر اساس استاندارد آلمان طراحی گردیده است و در 11 سایز مختلف در بازار موجود می باشد. این نوع متشکل از قطعاتی همچون درپوش، واشر محافظ کابل ، بدنه، چنگال و واشر آب بندی می باشد. از طرفی نوع متریک در 8 سایز موجود می باشد.

 

گلند برنجی

این نوع گلند از جنس برنج به همراه آب کاری نیکل می باشد. مقاومتی 120 درجه ای در برابر حرارت دارد. گلند برنجی هم در دو نوع با رزوه استاندارد PG و متریک در بازار موجود می باشد.

به طور کلی گلندهای موجود در بازار به شرح زیر می باشد:

- فلزی مخصوص فلکسیبل

- فلزی آرموردار جهت کابل های آرمور

- مخصوص کابلهای آرموردار و دارای غلاف سرب (SWA –LEAD COVER)

- فلزی ضد انفجار که هم بصورت آرموردار می باشد و هم بدون آرمورد (EXPLOSION PROOF)

- فلزی جهت لوله های فولادی و گالوانیزه

- فلزی لبه گرد

- آبکاری شدهNICKEL PLATED ) و( STAINLESS STEEL.

 

اجزاء مختلف یک گلند :

گلند ضد انفجار

در فضاهایی که تابش نور آفتاب وجود دارد بعلت مقاومت بالای فلز در برابر تابش نور آفتاب از گلند فلزی ضد انفجار استفاده میگرددکه معمولاً در 2 جنس برنج و استیل قابل ارائه می باشد.

 

متعلقات گلند ضد انفجار

لوازم جانبی گلند شامل شرود (shroud) و ارت تگ (earth tag) و لاگ نات که جزو اجزای جدا نشدنی گلند می باشند.

شرود (shroud) وظیفه پوشش گلند در مقابل گرد و غبار و خاک را بر عهده دارد، ارت تگ (earth tag) که جهت زمین کردن جریان های احتمالی و مهر ه ی لاگ نات برای محکم کردن گلند استفاده می شود.

 

سرکابل و مفصل

سركابل به يك سري لوازمات مخصوص كابل گفته مي شود كه باعث اتصال كابل فشار قوي به شبكه، شينه و يا هرمحل ديگر مي شود.

سرکابل ها به دو نوع  تقسیم می شوند: فشار ضعیف ( تا ولتاژ 1 کیلو ولت) ، فشار قوی ( تا ولتاژ 63 کیلو ولت)

 

سرکابل فشار ضعیف

این سرکابل ها جهت نصب بروی کابل های PVC-PE و تعداد Core های مختلف مناسب می باشند و سطح مقطع 5/2 الی 1200 میلی متر مربع را پوشش می دهند و برای انواع کابل های بدون آرمور استفاده می شوند. زمان مصرف نامحدود می باشد و مطابق با استاندارد CENELEC HD 623 تولید می شوند.

 

سرکابل های فشاری ولتاژ بالا:

در این تکنولوژی ( SLIP ON ) تمام قسمت ها از پلیمر سیلیکون با گرید بالا به صورت پیش ساخته می باشند و هسته کنترل کنده میدان ( استرس کنترل) به شکل مخروطی داخل بدنه تعبیه شده است.

 

سرکابل حرارتی  (Heat Shrinkable Terminations)

از سرکابل های حرارتی جهت اتصال کابل های فشار قوی و متوسط به تجهیزات برقی استفاده می شود.

در سرکابل حرارتي از تيوپ های حرارتی استفاده می شود. اين تيوپ ها از مواد پلی الفين، که عايق الکتريکی بوده و مشخصات مکانيکي بسيار خوبی دارند، ساخته شده است. اين تيوپ ها در اثر حرارت بالای 125 درجه سانتیگراد منقبض و قطر آنها تا اندازه مشخص کاهش مي يابد.

 

اجزای یک سرکابل حرارتی سه رشته

 

سرکابل سرد

سرکابل های سرد برای ولتاژهای  تا حداکثر 24 کیلوولت جهت کابل های تک رشته و سه رشته با عایق XLPE یا EPR و هادی مسی و یا آلومینیومی طراحی شده است. در اين سيستم روکش ها از پليمر سيليکون تهيه شده اند و بعد از توليد، روی يک فنر پليمری قرار داده می شوند که در موقع نصب روی کابل قرار گرفته و در اثر کشيده شدن فنر، روکش روی کابل جمع می شود و به دلیل نصب هم زمان کلیه قسمت های بدنه سرکابل کلدشرینک، همچنین عدم نیاز به تورچ و حرارت (با کشیدن یک فنر از داخل بدنه) زمان نصب به میزان قابل توجهی کاهش می یابد. بدنه این سرکابل ها از موادی ساخته شده که در برابر رطوبت و آفتاب, مقاومت بسیار خوبی دارد و شامل لایه استرس کنترل داخلی, لایه عایق و لایه هادی خارجی می باشد. در تکنولوژی کلدشرینک, به دلیل استفاده از قطعات سیلیکونی اکسپند شده, یک سرکابل برای محدوده ی وسیعی از سایز های کابل قابل استفاده بوده و بدین ترتیب از تعداد سفارشات کاسته می شود. 

از خصوصیات این محصولات می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

- کاربری ساده و آسان

- عدم نیاز به ابزار خاص جهت نصب 

- مقاوم در برابر حلال ها و مواد شیمیایی

- مقاوم در برابر حرارت و رطوبت و شرایط محیطی

- قابل استفاده برای گستره وسیعی از سایزهای کابل 

قابلیت های سرکابل سرد:

- قابل قطع و وصل جهت کابل با عایق پلیمری

- داراری ساختار خشک و قابل نصب در تمام زوایا

- تطابق کامل با استاندارد IEC60859

- طراحی فشرده

- محل مخصوص جهت اندازه گیری ولتاژ خازنی در صورت نیاز

- محل مخصوص جهت نصب در Sf6 و یا روغن                      

 

سرکابل کانکس

سركابل MV و HV كانكس جهت نصب به GIS و ترمينال ترانسفورماتور قدرت تا سطح ولتاژ 245 KV به کار می رود.

 

سرکابل های پلاگ این

سرکابل های پلاگ این جهت اتصال به تابلوها و پست های کمپکت استفاده می گردد.
 از مشخصات آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- قابل قطع و وصل جهت کابل با عایق پلیمری

- دارای سیستم خشک و قابل نصب در تمام زوایا

- طراحی فشرده و قابل لمس

- محل مخصوص جهت اندازه گیری ولتاژ خازنی در صورت نیاز

- قابل ارائه در دو نوع 250A  و  630A

- سرکابلهای پلاگ این 250A  تا ولتاژ 24KV  در دو نوع Straight (مستقیم) و Elbow (زانویی-چپقی) قابل ارائه هستند.

- سرکابلهای پلاگ این 630A  در دو نوع DTS (تکی) و DTB (جفت) قابل ارائه می باشند.

 

مفصل

جهت اتصال دو کابل به یکدیگر ( چه به جهت ادامه کابل کشی و چه به علت گرفتن انشعاب) از مفصل استفاده می شودکه از 1 kV  تا 500 kV  کاربرد دارند.

 

مفصل حرارتی فشار متوسط تا سطح ولتاژ36کیلو ولت

- تكنولوژي ساخت از نوع حرارتي (Heat Shrinkable)

- دارای روكشهاي حرارتي از جنس پليمر كراس لينك شده

- دارای انواع گوناگون جهت اتصال انواع کابلهای با عایق خشک (XLPE) و یا عایق خشک به عایق کاغذ آغشته به روغن(تبدیلی).

- امکان اضافه نمودن كيت ارتينگ جهت كابلهاي با شيلد نواري، آرموردار و سربدار.

- مطابق استاندارد CENELEC HD 629.1 , CENELEC HD 628 &

 

 

 

کابلشو

جهت اتصال هادی به شینه و سایر محل‌های اتصال از کابلشو و جهت اتصال دو سیم هادی به یکدیگر از دوراهه استفاده می گردد.

کابلشو انواع مختلفی دارند از جمله: کابلشو بی متال، کابلشو مسی

 

کابلشو بی متال

کابلشو های بی متال توسط تکنولوژی Friction Welding ساخته می شوند و خلوص مس و آلومینیوم به کار رفته درآنها باید 5/99% باشد. برای بوشینگ 20 کیلو ولت ترانس از DTL2 استفاده می شود.

 

کابلشو مسی

کابلشو پل ارتباطی میان هادی کابل و محل اتصال می‌باشد و باید ظرفیت جریانی مطابق با هادی کابل را دارا باشد. جنس کابلشو برای کابلهای مسی، مس قلع اندود و برای کابل‌های آلومینیومی از لوله آلومینیوم است.

 

سر سیم یا وایرشو  (wire lug)

 

جهت اتصال مطمئن و سریع یک سیم در یک سلول ترمینال از وایرشو های روکش دار استفاده می گردد. مورد استفاده وایرشو از این قرار است که وایرشو به نحوی روی سرِ سیم قرار می گیرد که قسمت عایق وایرشو روی عایق سیم، و قسمت هادی آن روی سیم برهنه که در نظر است زیر ترمینال جاگذاری و پیچ گردد، قرار می گیرد. سپس وایرشو توسط ابزار پرس مناسب (بسته به سایز وایرشو) پرس می گردد تا اتصال مناسب و مطمئن بین وایرشو و سیم برقرار گردد. پس از آن، جهت اتصال سیم و ترمینال کافی است بدنه هادی وایرشو در سلول ترمینال مد نظر قرار گرفته و پیچ گردد.

از مزیت های عمده استفاده از وایرشو در سیم کشی، موارد ذیل را می توان نام برد:

- اتصال مطمئن تر سیم به ترمینال

- ایمنی بالاتر عایق کاری سیم

- عدم نیاز به استفاده از چسب برق

- سرعت کار بالاتر

 

 انواع وایرشو های روکش دار

 

  1. وایرشو های دوبل روکش دار(TE)

وایرشو هـای دوبل روکش دار دارای ورودی دو سیم به صورت همزمان می باشند. دو سیم وارد وایرشــو دوبل شده و با ابزار مناسب پرس می شوند تا ارتباط ناگسستنی فیزیکی بین دو سیم و وایرشو و همچنین ما بین دو سیم برقرار گردد. عایق وایرشو های دوبل به صورت قیفی شکل طراحی شده تا سیم به سهولت در آن قرار گیرد. طول هادی مختلف برای هر سایز وایرشو جهت انطباق با انواع ترمینال ها موجود می باشد. جنس و رنگ روکش وایرشو های دوبل روکش دار مطابق با استاندارد DIN می باشد.

 

شیوه کد گذاری کالا

 

  1. وایرشو های تکی روکش دار(E)

وایرشو های تکی روکش دار دارای ورودی یک سیم می باشد. یک سیم وارد وایرشو تکی شده و با ابزار مناسب پرس می شود تا ارتباط ناگسستنی فیزیکی بین سیم و وایرشو برقرار گردد. عایق وایرشو های تکی به صورت قیفی شکل طراحی شده تا سیم به سهولت در آن قرار گیرد. طول هادی مختلف برای هر سایز وایرشو جهت انطباق با انواع ترمینال ها موجود می باشد. جنس و رنگ روکش وایرشو های تکی روکش دار مطابق با استاندارد DIN می باشد.

 شیوه کد گذاری کالا

 

به منظور اتصال دو کابل یا سیم به یکدیگر، و یا اتصال یک کابل یا سیم به یک هادی دیگر از سرسیم های روکش دار استفاده می گردد.

انواع سرسیم های روکش دار

 

  1. سرسیم های حلقوی روکش دار(RV)

سرسیم های حلقوی روکش دار به منظور اتصال سیم به پیچ هادی استفاده می شود. جهت نصب سرسیم حلقوی، پیچ هادی باز شده، قسمت هادی سرسیم حول پیچ جا گذاری، و پیچ بسته می شود. به منظور اطمینان از داخل شدن مقدار کافی سیم در سرسیم و اتصال مطمئن بین آن ها، روکش سرسیم به صورت قیفی شکل طراحی شده است.

شیوه کد گذاری کالا

 

  1. سرسیم های دو شاخ روکش دار(SV)

سرسیم های دو شاخ روکش دار به منظور اتصال سیم به پیچ هادی، بدون نیاز به باز کردن کامل پیچ استفاده می شود. جهت نصب سرسیم دو شاخ، بدون نیاز به باز کردن کامل پیچ، قسمت هادی سرسیم حول پیچ جا گذاری و پیچ محکم می شود. به منظور اطمینان از داخل شدن مقدار کافی سیم در سرسیم و اتصال مطمئن بین آنها، روکش سرسیم به صورت قیفی شکل طراحی شده است.

شیوه کد گذاری کالا

  1. سرسیم های سوزنی روکش دار(PTV)

سرسیم های سوزنی به منظور جلوگیری از صدمه دیدن سیم در حالت داخل شدن مستقیم به سلول ترمینال و بستن پیچ ترمینال بر روی سیم استفاده می شود. جهت استقاده، سرسیم سوزنی به سیم پرس می شود. سپس قسمت هادی سرسیم داخل سلول ترمینال قرار می گیرد و پیچ می شود. در نتیجه، ارتباط بین سیم و سلول ترمینال به واسطه قسمت هادی سرسیم سوزنی حاصل می شود. به منظور اطمینان از داخل شدن مقدار کافی سیم در سرسیم و اتصال مطمئن بین آنها، روکش سرسیم به صورت قیفی شکل طراحی شده است.

شیوه کد گذاری کال

  1. سرسیم های فیشی نری روکش دار(MDD)

سرسیم های فیشی نری در مقابل سرسیم های فیشی مادگی جهت اتصال موقت دو سیم به یکدیگر استفاده می شود. با بهره گیری از یک زوج سرسیم فیشی نری و مادگی می توان صرفا با نیروی دست و بدون نیاز به ابزار اضافی عمل قطع و وصل بین دو سیم را به دفعات انجام داد. با توجه به نیاز به سختی بالا جهت امکان باز و بسته کردن زوج سرسیم به دفعات، بر خلاف سرسیم های دیگر، جنس هادی این سرسیم از برنج (آلیاژ مس و روی) می باشد. به منظور اطمینان از داخل شدن مقدار کافی سیم در سرسیم و اتصال مطمئن بین آنها، روکش سرسیم به صورت قیفی شکل طراحی شده است.

شیوه کد گذاری کالا

 

  1. سرسیم های فیشی مادگی روکش دار(FDD)

سرسیم های فیشی مادگی در مقابل سرسیم های فیشی نری جهت اتصال موقت دو سیم استفاده می شود. این سرسیم، قابلیت جدا شدن از سرسیم فیشی نری صرفاً با نیروی دست و بدون نیاز به هرگونه ابزار را به دفعات دارد. لبه های برگشته شده سرسیم های فیشی مادگی موجب اتصال محکم و مطمئن سرسیم فیشی نری روی مقطع هادی سرسیم است. از این رو می توان از این زوج سرسیم در محیط های با ارتعاش بالا نیز بهره جست. با توجه به نیاز به سختی بالا جهت امکان باز و بسته کردن زوج سرسیم به دفعات، جنس هادی این سرسیم بر خلاف سرسیم های دیگر از برنج (آلیاژ مس و روی) می باشد. به منظور اطمینان از داخل شدن مقدار کافی سیم در سرسیم و اتصال مطمئن بین آنها، روکش سرسیم به صورت قیفی شکل طراحی شده است.

شیوه کد گذاری کالا

 

  1. سرسیم های رابط(BV)

سرسیم های رابط به منظور اتصال دائم دو سیم به یکدیگر، و یا افزایش طول دو سیم جهت رسیدن به یکدیگر استفاده می شود. به منظور اطمینان از داخل شدن مقدار کافی سیم در سرسیم و اتصال مطمئن بین آنها، روکش سرسیم به صورت قیفی شکل طراحی شده است.

 

شرینگ حرارتی

شیرینگ حرارتی یا روکش های حرارتی جمع شونده، همانگونه که از نامشان پیداست، لوله های پلاستیکی جمع شونده ای هستند که برای عایق کردن سیم ها، کابل ها، شینه ها، اتصالات، و ترمینال ها از آنها استفاده می شود. این روکش ها در برابر فرسودگی، مواد شیمیایی، و تغییرات آب و هوایی مقاومت ایجاد می کنند و علاوه بر آن، جهت تعمیر عایق سیم ها و کابل ها، خوشه بندی، و کد گذاری آنها بر حسب رنگ، مورد استفاده قرار می گیرند. فرآیند نصب شیرینگ حرارتی به این صورت است که شیرینگ حرارتی پیرامون شیئی که قرار است توسط شیرینگ عایق شود قرار می گیرد. سپس با استفاده از منبع حرارتی مناسب (مانند سشوار صنعتی)، در معرض حرارت قرار می گیرد (میزان حرارت مورد نیاز هر نوع شیرینگ حرارتی متفاوت است). تحت این درجه حرارت، شیرینگ حرارتی تنها در محور قطری منقبض می شود و تشکیل یک عایق محکم، کیپ، و امن را برای شیء مورد نظر می دهد. ویژگی جمع شوندگی شیرینگ حرارتی با تحت تشعشع قرار دادن ماده اولیه پلیمری جهت ایجاد پیوندهای کووالانسی بین اتم های آن ایجاد می گردد. این تشعشع، ساختار مولکولی پلاستیک را به گونه ای تغییر می دهد که تحت تاثیر گرما ذوب نمی شود و تنها خاصیت جمع شوندگی پیدا کند. در نتیجه، این فرآیند خاصیتی موسوم به «حافظه پلاستیکی » به پلیمر می دهد، به این معنا، هنگامی که پیوند متقابل («کراس لینک ») در پلیمر ایجاد شده و به قطر بیشتر از قطر اولیه گسترش پیدا می کند، تحت تاثیر میزان مشخصی حرارت به قطر اولیه اش (قطر قبل از تشعشع) باز می گردد. هر نوع شیرینگ حرارتی دارای ضریب جمع شوندگی خاص خود  می باشد که به نسبت انقباض شیرینگ حرارتی پس از اعمال حرارت در مقایسه با اندازه منبسط شده آن است.

 

نگهدارنده کابل

از این بست ها جهت نگهداشتن کابل در حالت های مختلف استفاده می شود و مانع حرکت یا تکان غیرضروری کابل در حین بهره برداری می شود. در صورت قطع کابل از ایجاد خطر و حرکات شدید کابل جلوگیری می نماید. همچنین در حالت عمودی با تحمل وزن کابل باعث می شود سرکابل صدمه ای نبیند

این بست ها جهت نصب بر روی سینی کابل، دیوار و انواع داربست ها، جهت ثابت کردن کابل در حالت های عمودی و افقی استفاده می شود..

خصوصیات نگهدارنده کابل:

- مناسب جهت کابلهای با قطر 10 الی 300 سانتیمتر

- نصب آسان و سریع

- قابل ارائه با دو جنس آلومینیوم و استیل

- مقاوم در برابر خوردگی و زنگ زدگی

- مقاومت بالا در مقابل کشش و فشارهای عمودی

- قابل ساخت در دو حالت سه جزئی و دو جرئی

 

مجموعه: برق خواندن 4581 دفعه

تابلوهای برق

تابلوهای برق

تابلو برق یک محفظه برای نصب و سیم بندی تجهیزات الکتریکی یا الکترونیکی است که کلیدها و قطعات کنترلی و حفاظتی و لوازم نمایشگر (ولتاژ، جریان، فرکانس، توان، کسینوس فی و ...) روی آن نصب می‌شوند. همچنین تابلوهای برق جهت جلوگیری از وارد شدن شوک الکتریکی به کاربرانِ تجهیزات و حفاظت تجهیزات در برابر عوامل محیطی استفاده می‌شوند.

 

استانداردها :

بین المللی

در کشورهای عضو کمیسیون الکتروتکنیکی بین‌المللی، استانداردIEC 60529  برای طبقه‌بندی درجه حفاظت تابلوها در برابر عوامل خارجی از (کدهای IP) استفاده می‌شود.

آمریکا

در آمریکا انجمن ملی تولیدکنندگان برقی استانداردهای کلاس‌های مختلف تابلوهای برق را منتشر می‌کند. این استانداردها مقاومت به خوردگی، میزان حفاظت در برابر بارندگی و فرورفتن در زیر آب را نیز پوشش می‌دهند.

 

وظایف انواع تابلوها عبارتند از:
1. کنترل دستی یا اتوماتیک یک فرایند صنعتی
2. توزیع برق بین تجهیزات
3. اصلاح ضریب توان

 

تابلوهای برق انواع مختلفی دارند: فشار متوسط، فشار ضعیف، کنترل، روشنایی

 

انواع تابلو برق از نظر ولتاژ

تابلوهای برق از نظر ولتاژ به دو دسته LV و MV تقسیم می‌شوند. تابلوهای LV در سطح زیر ۱۰۰۰ ولت و تابلوهای MV از ۱۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰ ولت ساخته می‌شوند.

تابلوهای فشار متوسط

تابلوهای فشار متوسط در سطح ولتاژ بین ۱۰۰۰ ولت تا ۳۶۰۰۰ ولت  قرار دارند. اجزای اصلی یک تابلو فشار متوسط شامل بدنه، کلید (دژنکتور) و یا کنتاکتور فشار متوسط، رله، باسبار، ترانسفورماتور ولتاژ و جریان، لوازم اندازه گیری و تجهیزات کنترلی می باشد. این نوع تابلو برق ها به دو دسته زیر طبقه بندی می شوند:

  1. تابلوهای فشار متوسط کشویی (Withdrawable)
  2. تابلوهای فشار متوسط ثابت(Fix)

 

تابلوهای فشار متوسط کشویی

اغلب در شبكه هاي توزيع و صنايع اصلي مانند پست هاي 6 تا 36 كيلو ولت در صنايع پتروشيمي ، فولاد ، سيمان ، نفت و گاز ، كه قطعي برق بايد به حداقل برسد و امكان جا به جايي و تغيير فيدرها بدون قطع برق اصلي و در هر زمان ميسر باشد مورد استفاده قرار مي‌گيرد. حفاظت هاي ثانويه نصب شده روي اين تابلوها اطمينان و كارايي بالا را در زمان ايجاد خطا (Fault) به مصرف كننده مي‌دهد.

 

تابلوهای فشار متوسط ثابت

اغلب در شبكه هاي توزيع و مشتركين خصوصي مورد استفاده قرار مي گيرد و كلاً متشكل از فيدرهاي سكسيونر قابل قطع زير بار ، دژنكتور ، سكسيونر فيوز و اندازه گيري مي باشند و معمولا از چهار يا پنج تيپ سلول تجاوز نمي كنند .

 

از مزاياى اين تيپ تابلو مى توان به موارد زير اشاره كرد:

  • كوچك بودن ابعاد تابلوها درنتيجه كاهش ابعاد پست
  • سهولت در حمل و نقل و نصب تابلو به علت ابعاد و وزن كم
  • حداكثر ايمنی برای اپراتور در حين كار
  • حفاظت در مقابل تماس با قسمتهاي برق دار
  • وجود محفظه خروج گاز در صورت انفجار
  • وجود محفظه جدا براي مدارات فرمان
  • اسكلت مقاوم در مقابل جرقه هاي داخلي
  • عدم نياز به نگهداری و تعميرات در دوره های كوتاه مدت
  • سيستم ارت يكپارچه به علت گالوانيزه بودن اسكلت
  • قابليت توسعه
  • امكان نصب سيستم اتوماسيون و انتقال فرمان
  • امكان نصب اينترلاكهای مكانيكی و الكتريكی
  • قابليت نصب انواع ترانس هاي ولتاژ و جريان

 

تابلوهای فشار ضعیف

 

تابلوهای فشار ضعیف باید از موادی ساخته شوند که در برابر تنش های مکانیکی، الکتریکی، حرارتی و رطوبتی مقاوم باشد. دستگاه ها و مدارهای داخل تابلوها باید طوری ترتیب داده شوند که از نظر بهره برداری و نگهداری آن ها تسهیلات کافی وجود داشته باشد و در عین حال درجه حفاظت لازم نیز تضمین گردد. ولتاژ تابلو برق های فشار ضعیف کمتر از 1000 ولت می باشد.

 

تابلو فرمان موتوری (MCC)

 

انواع تابلوهای برق فشار ضعیف از نظر کارکرد

تابلوهای برق فشار ضعیف از نظر کاربرد را می‌توان به دسته‌های زیر تقسیم کرد:

  • تابلوهای فرمان موتوری که جهت کنترل موتورهای سه فاز ساخته می‌شوند.
  • تابلوهای توزیع صنعتی که جهت توزیع جریان در یک واحد صنعتی استفاده می‌شوند.
  • تابلوهای بانک خازنی که جهت اصلاح ضریب توان یک کارگاه ساخته می‌شوند.
  • تابلوهای توزیع مسکونی که برای توزیع جریان در یک واحد مسکونی ساخته می‌شوند.
  • تابلوهای کنترل صنعتی یا تابلوهای PLC که جهت کنترل اتوماتیک فرایندهای صنعتی کاربرد دارند.
  • تابلوهای مارشالینگ که ارتباط بین تابلوهای برق و سیستم کنترل مرکزی (DCS) را فراهم می‌کنند.

تابلو برق داخل ساختمان

تابلوهای برق داخل ساختمان را به سه دسته تابلوی تقسیم واحد (جعبه فیوزها)، تابلوی عمومی (مشاعات) و تابلوی اصلی (تابلوی کنتور) تقسیم می‌کنند.

تابلوی تقسیم واحد

برای تغذیه مدارهای روشنایی و پریزهای هر واحد مسکونی از این تابلو استفاده می‌شود. این تابلوها جایگزین جعبه‌های تقسیم پراکنده در ساختمان‌های قدیمی شده‌اند. در این روش سیم‌کشی، سامانه‌های جریان‌ضعیف، تغذیه روشنایی و پریزهای برق کاملاً از هم مجزا هستند و مزیت آن این است که در صورت بروز اتصالی یا خطا در بخشی از ساختمان، تنها همان بخش از مدار خارج می‌شود. این تابلوها معمولاً در ورودی ساختمان یا آشپزخانه نصب می‌شوند. در نقشه ها این تابلو را با نماد DP نمایش می‌دهند.

 

تابلوی عمومی

تابلوی عمومی به تابلویی گفته می‌شود که برق مکان‌های عمومی یک ساختمان که همه ساکنان به آن دسترسی دارند (مانند راه‌پله، پارکینگ، بام و حیاط) را فراهم می‌کند. این تابلو که باید برای همه در دسترس باشد معمولاً در پیلوت نصب می‌شود. در نقشه‌ها این تابلو را با GP نمایش می‌دهند. سیستم‌های آنتن مرکزی، آیفون، اعلام حریق، موتورخانه و آسانسور نیز از این تابلو تغذیه می‌شوند.

تابلوی کنتور

تابلوی اصلی یا تابلوی کنتور تابلویی است که در ورودی ساختمان قرار می‌گیرد و برق تمامی واحدها و فضاهای مشترک را تأمین می‌کند. این تابلو را در نقشه‌ها با MDP نمایش می‌دهند. کابل اصلی معمولاً از سمت پایین وارد کلید فیوز این تابلو که از نوع قابل قطع زیر بار است، می‌شود.

قسمت‌های تابلو برق ساختمان

می‌توان تابلو برق اصلی  ساختمان را به سه قسمت کلی تقسیم کرد:

  • قسمت ورودی
  • قسمت کنتورها
  • قسمت خروجی

 

به طور کلی تابلوهای برق فشار ضعیف به دو دسته تقسیم می شوند:

 

تابلو  فرمان الکتریکی فشار ضعیف

این تابلو ها همان مدار های راه اندازی موتور های الکتریکی به وسیله ی کنتاکتور  یا یک جعبه فیوز بزرگ می باشند؛ که برای تغییر حالت قطع و وصل موتور های الکتریکی از آنها استفاده می شود. در هنگام طراحی تابلو برق فشار ضعیف از عناصری مانند استارت و استپ ها، لامپ های سیگنال، کلید ها و دستگاه های اندازه گیری به عنوان عناصر خارجی در تابلو های برق فشار ضعیف استفاده می شود. درون تابلو های برق فشار ضعیف ترمینال هایی وجود دارندکه رابط عناصر داخلی تابلو و مصرف کننده ها مانند الکتروموتورها و سایر تجهیزات الکتریکی هستند .

 

آرایش داخلی سیم ها در تابلو برق فشار ضعیف معمولاً به دو صورت انجام می گیرد: 

  1. استفاده از سیم های مفتولی و فرم دادن سیم داخل تابلو به وسیله دست (این روش کم کم منسوخ شده است .)
  2. استفاده از کانال های تابلویی. این کانال ها که یک محفطه مستطیل پلاستیکی درب دار است و سیم های برق در این کانال ها قرار گرفته و در انتها درب کانال بسته می شوند.

 

تابلو توزیع انرژی الکتریکی فشار ضعیف

تابلو های توزیع به دو دسته ی تک فاز و سه فاز تقسیم می شوند.

به طور کلی هنگام طراحی تابلوهای توزیع انرژی الکتریکی باید به این نکته ی مهم توجه داشته باشیم که فیوز های فرعی به هیچ وجه نباید از فیوز های اصلی بزرگ تر و یا برابر آن باشد، در این صورت در زمان بروز اتصال کوتاه قبل از قطع شدن فیوز های فرعی، فیوز های اصلی قطع می شوند.

تابلوهای کنترل

تابلوهای کنترلی را بر اساس نوع کنترل و اتوماسیون می‌توان به دو نوع رله ‌ای و کنترلی با PLC تقسیم بندی کرد.

امروزه تابلوهای کنترل معمولی (رله‌ای) خیلی کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. چرا که معایب زیادی دارند. از آنجا که این نوع تابلو‌ها با رله‌های الکترو‌مکانیکی کنترل می‌شوند، وزن بیشتری پیدا می‌کنند، سیم‌کشی تابلو کار بسیار زیادی می‌طلبد و سیستم را بسیار پیچیده می‌کند. در نتیجه عیب‌یابی و رفع مشکل آن بسیار پر زحمت بوده و برای اعمال تغییرات لازم در هر سال و یا به روز کردن سیستم بایستی ماشین را به مدت طولانی متوقف نمود که این امر مقرون به صرفه نخواهد بود. همچنین توان مصرفی این تابلو‌ها بسیار زیاد است.

 

با بوجود آمدن PLC، مفهوم کنترل و طراحی سیستم‌های کنترلی به طور بسیار چشمگیری پیشرفت کرده است و استفاده از این کنترلر‌ها مزایای بسیار زیادی دارد. که به برخی از این موارد در زیر اشاره می شود :

- سیم بندی سیستم‌های جدید در مقایسه با سیستم‌های کنترل رله‌ای تا ۸۰ ٪ کاهش می‌یابد.

- از آنجاییکه PLC توان بسیار کمی مصرف می‌کند، توان مصرفی به شدت کاهش پیدا خواهد کرد.

- توابع عیب یاب داخلی سیستم  PLC، تشخیص و عیب‌یابی سیستم را بسیار سریع و راحت می‌کند.

- برعکس سیستم‌های قدیمی در سیستم‌های کنترلی جدید اگر نیاز به تغییر در نحوه کنترل یا ترتیب مراحل آن داشته باشیم، بدون نیاز به تغییر سیم‌بندی و تنها با نوشتن چند خط برنامه این کار را انجام می‌دهیم. در نتیجه وقت و هزینه بسیار بسیار اندکی صرف انجام این کار خواهد شد.

- در مقایسه با تابلو‌های قدیمی در سیستم‌ های مبتنی بر PLC نیاز به قطعات کمکی از قبیل: رله، کانتر، تایمر، مبدل‌های A/D و D/A و... بسیار کمتر شده است. همین امر نیز باعث شده در سیستم ‌های جدید از سیم‌بندی، پیچیدگی و وزن تابلو‌ها به نحو چشمگیری کاسته شود.

- از آنجاییکه سرعت عملکرد و پاسخ‌دهی PLC در حدود میکرو‌ثانیه تا میلی ثانیه است، لذا زمان لازم برای انجام هر سیکل کاری ماشین به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافته و این امر باعث افزایش میزان تولید و بالا رفتن بازدهی دستگاه می‌شود.

- ضریب اطمینان و درجه حفاظت این سیستم‌ها بسیار بالا‌تر از ماشین‌های رله‌ای است.

- وقتی توابع کنترل پیچیده‌تر و تعداد I/O‌ها خیلی زیاد باشد، جایگزین کردن PLC بسیار کم هزینه‌تر و

 راحت‌تر خواهد بود.

 

 از انواع تابلوهای کنترل می توان به تابلوهای DCS و PDCS اشاره نمود.

سیستم کنترل DCS یا سیستم کنترل توزیع شده:

همینطور که از اسمش پیداست سیستمی است که در آن کنترل فرآیند توزیع شده است. این نوع کنترل بر  پایه PLC می باشد . معمولاً در یک سیستم کنترلی توزیع شده چند چندین CPU داریم که از طریق یک شبکه صنعتی با هم در ارتباط هستند. هر CPU کار خاصی را انجام می دهد و یک CPU  بر کل فرآیند و کار CPU های دیگر نظارت می کند. ممکن است این CPU ها به PLC  مستقلی متعلق باشند و یا پردازنده کمکی جهت پردازشگر اصلی باشند. همچنین پردازشکر مرکزی نیز ممکن است بیشتر از یکی باشد.

 

سیستم کنترل PDCS :

سیستم PDCS وظیفه نظارت و کنترل توزیع توان الکتریکی، مانیتورینگ آنلاین، ثبت رویداد ها، اعلام خطاها و آلارم ها، ارتباط با سیستم DCS و load sheddingرا بر عهده دارد.
این سیستم وضعیت پارامترهای تجهیزات الکتریکی را بصورت گرافیکی نمایش داده و امکان انجام عملیات  کلیدزنی خودکار و دستی را دارا است.

در سیستم مانیتورینگ شمای کلی کلیدها و تمامی پارامترهای مربوط به آن ها نمایش داده می‌شوند. همچنین کنترل و فرمان دادن به سیستم نیز از طریق مانیتور امکان پذیر می‌باشد. آلارم ها توسط سیستم مانیتورینگ ثبت می شود.

پایش سیستم توزیع توان الکتریکی، باز و بسته کردن کلید های قدرت جهت تسریع در عملیات به صورت ایمن، ثبت وقایع به منظور تحلیل خطاهای الکتریکی و عیب یابی سریع و آسان سیستم برق و تجهیزات از مزایای مهم بهره برداری از سیستم PDCS می باشد.

تابلوهای روشنایی

این گونه تابلوهای برق  از نوع دیواری و یا ایستاده از ورق های آهن با ضخامت حداقل دو میلیمتر یا بیشتر ساخته می شوند و پس از زیر سازی شامل زنگ زدایی، چربی گیری و فسفاته کاری، با یک دست رنگ ضد زنگ مخصوص، یک دست رنگ آستری، و یک دست رنگ اصلی پوشیده می شود.

 

مجموعه: برق خواندن 3288 دفعه

کابل

کابل

هر نوع هادی الکتریسیته که توسط ماده ای از محیط اطراف خود عایق شده باشد را کابل می گویند. عایق کابل باعث حفاظت آن در برابر عوامل مختلف طبیعی و مصنوعی می شود.

در انتقال انرژی الکتریکی با قدرت بالا ، برای کاهش افت حرارتی در سیم ها ، باید ولتاژ خط را بالا برد که در این صورت جریان مدار کم می شود. از سیم ها برای انتقال انرژی در منازل و روشنایی ها استفاده می شود و از کابل ها در کارخانجات و اماکن صنعتی استفاده می گردد.

کابل های تلفن از نظر ساختمان و کاربرد با کابل های برق متفاوت می باشند.

هر کابل از سه قسمت تشکیل می شود:

الف) عایق کابل

عایق کابل از جنس های مختلفی درست می شود که مهمترین آن ها عبارتند از:

  1. کاغذ آغشته به روغن   2. مواد پلاستیکی
  2. PVC (پروتودور) 4. P.E.T (پلی اتیلن)

نکته: PVC نمی سوزد ولی پلی اتیلن قابل اشتعال است.

ب) هادی کابل

هادی کابل باعث هدایت جریان الکتریکی می شود که جنس آن اغلب از مس یا آلومینیوم است. هادی کابل ممکن است به صورت افشان یا مفتول (دایره ای یا مثلثی) باشد.

پ) غلاف کابل

این غلاف اغلب از جنس سرب است و برای حفاظت کابل در برابر رطوبت روی عایق کابل استفاده می شود.

برخی از کابل ها فاقد غلاف می باشند. همچنین در کابل هایی که تحت فشار و ضربه قرار می گیرند، برای حفاظت از کابل از نوارهای فلزی استفاده می شود.گاهی اوقات برای حفاظت از غلاف کابل از لایه های قیرگونی نیز استفاده می شود.

در بعضی از کابل ها برای خنک کردن کابل از روغن استفاده می شود که محل ریختن روغن در مرکز کابل و یا در اطراف آن در نظر گرفته می شود. روغن مورد نیاز برای این کابل ها را توسط پمپ های مخصوص ، تحت فشار مشخص وارد محفظه کابل می نمایند.

انواع کابل و کاربرد آن از نظر ساختمان داخلی

  1. کابل پروتودور:

کاربرد این نوع کابل در انتقال و توزیع انرژی برق کارخانجات و شبکه های تا یک کیلو ولت می باشد.

  1. کابل با عایق کاغذی:

کاربرد آن در ساختمان ها و شبکه ها و … می باشد.

  1. کابل با عایق پلاستیکی:

کاربرد آن در کشش ها بوده و دیگر تولید و استفاده نمی شود.

  1. کابل با غلاف سربی (کابل کاغذی با غلاف سربی) :

کاربرد آن در پمپ بنزین ها و مناطق ذخیره نفت و تصفیه خانه ها می باشد.

5.کابل با روپوش آلومینیوم :

کاربرد آن در انتقال انرژی در زمین می باشد.

  1. کابل دریایی :

همان طور که از اسمش پیداست برای انتقال انرژی برق تا ۱۰ کیلو ولت از رودخانه ها و دریاها اغلب از این کابل که نوعی پروتودور می باشد استفاده می شود.

کابل ها به دسته های مختلفی تقسیم می شوند که در ادامه به آن ها اشاره می شود.

کابل های فشار ضعیف

شامل انواع کابل های مسی و آلومینیومی عایق شده با پلیمر های مختلف می باشند که در سطح ولتاژی 600تا ۱۰۰۰ ولت قرار دارند. این کابل ها برای انتقال الکتریسیته در کاربردهای مختلف از روشنایی تا انتقال نیروی محرکه به الکترو موتورها و … استفاده می شوند.

دامنه بسیار گسترده ای از کابل های فشار ضعیف وجود دارد که به صورت اختصاصی برای محیط های عملیاتی که در آن مورد استفاده قرار می گیرند طراحی شده اند. دامنه محصولات شامل:

  1. کابل های ضد آتش(IEC331 : برای استفاده در محیط های حساس که اطفاء حریق حائز اهمیت می باشد).
  2. مقاوم در برابر شعله (IEC332 : برای مناطقی که احتمال آتش سوزی وجود دارد و اطفاء حریق لازم نیست ولی کابل نباید شعله ور شود).
  3. غلاف سربی: ایجادیک حفاظ کلی در برابر نفوذ هیدروکربن ها، گازهای خورنده و آب.
  4. کابل های مسلح: ایجاد حفاظت مکانیکی، کم دود، بدون هالوژن، مقاوم در برابر هیدروکربن ها و مواد نفتی می باشد.

کابل های فشار متوسط

کابل هایی با عایق XLPE و هادی مس یا آلومینیوم می باشند که در سطح ولتاژی ۱ تا ۳۶ کیلو ولت قرار داند و به صورت گسترده در مناطق شهری و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند.

 عایق XLPE : این کابل برای مصارف بیست کیلو ولت به بالا استفاده می‌شود که به کابل کراسلینک (Cross Link) معروف است. به صورت مخفف XLPE نامیده می‌شود.

 

سیم و کابل های فشار قوی

کابل های فشار قوی و فوق فشار قوی با هادی مس یا آلومینیومی و عایق XLPE و سطح ولتاژی بالاتر از ۳۶ کیلو ولت ساخته می شوند.

عایق XLPE با استفاده از خط CCV که توسط کامپیوتر کنترل می شود بر روی هادی تزریق می گردد. عایق XLPE  تزریق شده می بایست ساختار کریستالی کاملاً یکنواخت داشته و عاری از هر گونه ناخالصی و خلل و فرجی باشد. در نقاط کلیدی خط CCV کنترل کیفیت های ضروری نیز اعمال می شود. عایق XLPE از نظر فیزیکی و شیمیایی بسیار متمایل به تشکیل زنجیره با مولکول های آب می باشد. اگر آب یا بخار آب در لایه عایق وجود داشته باشند باعث ایجاد این زنجیره ها و پایین آمدن میزان مقاومت الکتریکی عایق می شوند.

سیم و کابل های ساختمانی

 سیم و کابل های ساختمانی وظیفه تقسیم برق در ساختمان را بر عهده دارند. این نوع سیم و کابل ها ، ساختارهای متفاوتی دارند. از جمله این ساختارها می توان به کابل های Flexible اشاره کرد که هادی آنها بایستی Flexible باشد. عایق های به کار رفته در آنهاPVC 70 ºC  یا PVC 90 ºC یا Rubber می باشد. این نوع کابل ها می تواند به صورت شیلد دار بافت مسی ساده یا قلع اندود تولید گردد.

کابل های Heat Resistant دسته دیگری از این گروه می باشد که علاوه بر Flexible بودن هادی، عایق آنها می بایست Silicon Rubber باشد. این نوع عایق دارای تحمل حرارتی ۱۸۰درجه سلسیوس خواهد بود و برای بالا بردن تحمل حرارتی بیشتر آنها و نیز حفاظت عایق در برابر صدمات مکانیکی، از روکش Glass Fiber Braid  استفاده می شود.

 

کابل های ابزار دقیق

کابل های ابزار دقیق در سیستم های کنترلی جهت ارسال / دریافت علائم (سیگنال های) دیجیتال و آنالوگ به / از تجهیزات و حسگرها (سنسور) استفاده می شوند.

این کابل ها اصولاً در سطح ولتاژی 110-24 ولت و / یا جریان نامی ۴-۲۰ میلی آمپر قرار دارند. کابل های ابزار دقیق می بایست در برابر تداخل امواج الکتریکی محافظت گردند.

 

کابل های ضد آتش

کابل های ضد آتش می بایست قادر باشند در مقابل آتش، آتش همراه با آب و / یا آتش همراه  ضربه های مکانیکی مقاومت کنند. کابل هایی که در اماکن عمومی و سیستم های اضطراری نظیر مدارات آژیر اطفاء حریق و سیستم های روشنایی اضطراری مورد استفاده قرار می گیرند می بایست به عنوان ابتدایی ترین موارد، سلامت انسان ها و کابل کشی ها را با انتشار گازهای اسیدی با خطر مواجه نسازد. این کابل ها می بایست خفه کننده آتش، و کم دود باشند. به عبارت دیگر این کابل ها نباید با از بین رفتن منشا آتش به سوختن ادامه دهند و یا آتش را به نقاط دیگر انتقال دهند و یا دودی ایجاد کنند که مانع از دیدن چراغ های اضطراری یا راه خروجی شود.

 

کابل های مخابراتی

کابل به عنوان بخشی از سیستم ارتباطی با وظیفه انتقال پیام‌ها و اطلاعات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این کابل ها در دو نوع مسی و نوری تولید می شوند و به دو روش هوایی و زمینی تولید می گردند.

کابل های هوایی دارای روکش مستحکم جهت مقاوم سازی کابل در برابر بارندگی و نور خورشید می باشند. این کابل ها به صورت متداول به رنگ مشکی هستند و به واسطه روکش مقاوم، قابلیت خمش کمی دارند و شکننده تر می باشند.

کابل های زمینی دارای رنگ طوسی هستند. از نظر انعطاف پذیری در شرایط بهتری هستند و در محیط داخلی ساختمان کاربرد دارند .

صنایع کابل‌سازی نیز همگام با پیشرفت تکنولوژی مخابراتی پیشرفت داشته و امروزه استفاده از کابل‌های کواکسیال و فیبر نوری، استفاده از سیستم‌های پرظرفیت مخابراتی را میسر ساخته است. سیستم عمدۀ کابل در هزینه‌های مخابراتی و نقش مهم آن در ارسال پیام‌ها و اطلاعات ضرورت توجه دقیق به طراحی و ساخت کامل را به خوبی توجیه می‌کند.

کابل های مخابراتی انواع مختلفی دارند که به دو نوع از مهمترین آن ها می پردازیم.

کابل‌های کواکسیال

کابل هم‌محور یا کابل کواکسیال (Coaxial Cable) کابلی است دارای یک رسانای داخلی که توسط یک عایق منعطف محصور شده‌ و روی این لایۀ منعطف نیز توسط یک رسانای نازک برای انعطاف کابل، به هم بافته شده‌ است. همۀ این اجزا، در داخل عایق دیگری جاسازی می شوند. این کابل‌ها دارای امپدانس مخصوص به خود هستند. برای مثال کابل 50 اهمی یا 75اهمی. کابل های مورد استفاده در آنتن ماهواره‌های خانگی و تلویزیون‌ها همگی از نوع کواکسیال 75اهمی هستند. میزان امپدانس و برخی اصطلاحات دیگر معمولا بر روی بدنه این قطعات نوشته می شود. یکی از مشخصات بارز کابل کواکسیال این است که در حالت گیرندگی هیچ نویزی نمی‌تواند در طول خط انتقال وارد آن شود و در حالت فرستندگی هیچ تشعشع و تابشی در طول کابل دیده نمی‌شود. یعنی موج انتقالی کاملا محافظت می‌شود. کابل کواکسیال یکی از مهم ترین و قدیمی ترین محورهای انتقال داده در پروژ های شبکه مخابراتی و محیط های دیگر است و از سال 1396مورد استفاده قرار می گیرد. این کابل ها در حال حاضر در شبکه های داخلی آنتن مرکزی یا سیستم های دوربین مداربسته آنالوگ به کار برده می شود. این کابل از دو سیم تشکیل شده: یک سیم مغز مفتولی و یک لایه مسی که اطراف آن تشکیل شده است که البته این دو سیم توسط ماده پلاستیکی از هم جدا شده اند

همان طور که در تصویر مشاهده می کنید اکثر کابل های انتقال تصویر (کواکسیال) در سیستم های دوربین مداربسته از پنج لایه زیر تشکیل شده است:

- غلاف بیرونی Outer Jacket 

- لایه مسی بافتی  Braided shield

- لایه محافظ مسی  Foil shield

- لایه عایق جدا کننده بین دو سیم  Dielectric Insulator

- مغز مسی Center Conductor 

مزایای کابل های کواکسیال:

- انعطاف پذیری و قابلیت شکل  پذیری در محیط مورد استفاده

- قابل استفاده بودن برای مدت زمان طولانی

- دوام و پایداری مناسب

- پایین بودن قیمت آن که باعث می شود هزینه نگهداری و توسعه آن کم تر شود

- ظرفیت مناسب ، حداکثر تا ۳۰۰ مگا هرتز در پهنای باند.

- پهنای باند مناسب برای سرویس های مخابراتی از جمله کنفرانس های صوتی و تصویری و سیستم های دوربین مداربسته

کابل‌های نوری

در کابل نوری یا فیبر نوری برای انتقال پیام‌ها و اطلاعات به جای مس از تارهای بسیار ظریف شیشه‌ای استفاده می‌شود.این تارهای شیشه‌ای پالس‌های نوری را انتقال می‌دهند. برای استفاده از این تارها در انتقال پیام‌ها و اطلاعات، ابتدا امواج الکتریکی به پالس‌های نوری تبدیل شده و پس از انتقال به محل مورد نظر مجدداً به صورت پالس‌های الکتریکی تبدیل شده و به این ترتیب امکان ارتباط فراهم می‌گردد. تارهای شیشه‌ای را لایه‌های پلاستیکی ظریف در بر گرفته و مجموعۀ چند تار را با توجه به زوج کابل و محل استفاده از آن، لایه‌های مختلف پلاستیکی و فلزی دربرمی‌گیرد.

يك فيبر نوري از سه بخش متفاوت تشكيل شده است :

- هسته  (Core)

- هسته نازك شيشه اي در مركز فيبر كه سيگنا ل هاي نوري در آن حركت مي نمايند.

- روكش Cladding  بخش خارجي فيبر بوده كه دورتا دور هسته را احاطه كرده و باعث برگشت نور منعكس شده به هسته مي گردد.

- بافر رويه Buffer Coating  

- روكش پلاستيكي كه باعث حفاظت فيبر در مقابل رطوبت و ساير موارد آسيب پذير، است .

صدها و هزاران نمونه از رشته هاي نوري فوق در دسته هائي سازماندهي شده و كابل هاي نوري را به وجود مي آورند. هر يك از كلاف هاي فيبر نوري توسط يك روكش هایي با نام Jacket محافظت مي گردند. فيبر هاي نوري در دو گروه عمده ارائه مي گردند:

- فيبرهاي تك حالته  (Single-Mode) : به منظور ارسال يك سيگنال در هر فيبر استفاده مي شود ( نظير : تلفن )

- فيبرهاي چندحالته (Multi-Mode) : به منظور ارسال چندين سيگنال در يك فيبر استفاده مي شود ( نظير : شبكه هاي كامپيوتري)

فيبرهاي تك حالته داراي يك هسته كوچك ( تقريباً ۹ ميكرون قطر ) بوده و قادر به ارسال نور ليزري مادون قرمز ( طول موج از ۱۳۰۰ تا ۱۵۵۰ نانومتر) مي باشند. فيبرهاي چند حالته داراي هسته بزرگتر ( تقريباً         5 / 62 ميكرون قطر ) و قادر به ارسال نورمادون قرمز از طريق LED مي باشند.

 

انواع کابل فیبر نوری از راست به چپ:  Breakout‎، Loose Tube ،  Distribution، Zipcord

مجموعه: برق خواندن 2698 دفعه

سینی و نردبان کابل

سینی و نردبان کابل

سینی کابل(Cable Tray)

برای انتقال، هدایت و محافظت از سیم و کابل برق و شبکه بر روی دیوار، سقف، زمین و زیر زمین از سینی کابل استفاده می کنند. همچنین در مواردی به جای سینی کابل از سبد کابل نیز برای اتاق سرور استفاده می کنند . سینی کابل ها بیشتر از فلز آهن با روکش گالوانیزه ساخته می شوند  ولیدر بعضی موارد و بنا به دلایل خاص ، از جنس استیل و آهن رنگ شده و حتی از جنس پلاستیک نیز ساخته می شوند. سینی کابل های ساخته شده از ورق گالوانیزه در دو مدل تولید می شوند:

  1. سینی کابل گالوانیزه سرد که برای تولید آن ورق گالوانیزه فابریک را بعد از برش کاری و سوراخ کاری خم کرده و مورد استفاده قرار می دهند.
  2. سینی کابل گالوانیزه گرم که ورق سیاه را بعد از برش کاری، سوراخ کاری و خم کردن در داخل وان اسید، اسید شویی کرده و در مرحله بعد عملیات گالوانیزاسیون را بر روی آن انجام داده تا برای مصرف آماده شود.

کاربرد این سینی در زمینه مرتب کردن کابل‌ها، نگه دارندگی و زیبایی می‌باشد. این سینی‌ها با عرض حداکثر ۱ متر در طول ۲ الی ۳ متری با متعلقات جانبی تولید می‌شود.

نحوه اجرای سینی کابل چگونه است؟

برای اجرای سینی کابل بر روی دیوار اگر سینی کابل قرار است به صورت عمودی روی دیوار نصب شود می توان خود سینی کابل را بر روی دیوار با در نظر گرفتن فاصله با دیوار به منظور سهولت بست زدن کابل ها به سینی ، پیچ رولپلاک کرد . در صورتی که قرار است سینی کابل به صورت افقی نصب شود باید در ابتدا با علامت گذاری مسیر سینی کشی را مشخص نموده و بعد از  نصب ساپورت دیواری سینی کابل و یا تکیه گاه های آویز و ساپورت های ستونی  ، می توان سینی کابل را بر روی ساپورت ها به وسیله پیچ و مهره نصب نمود . لازم به ذکر است که حداکثر فاصله بین ساپورت سینی کابل نباید بیشتر از یک متر و نیم باشد و حتی در مواردی که بار سینی کابل زیاد است (یعنی تعداد کابل های داخل سینی بیشتر از حد استاندارد باشد) باید فاصله ساپورت سینی کابل ها را کمتر کرد . اگر سینی کابل قرار است زیر سقف نصب شود ، در ابتدا بعد از در نظر گرفتن مسیر سینی کابل باید به سقف ساپورت سقفی سینی کابل نصب نموده و بعد از آن سینی کابل را روی ساپورت سینی کابل قرار داده و با پیچ و مهره آن را ثابت کنیم. برای اتصال بین 2 سینی کابل باید از رابط سینی کابل استفاده کنیم تا بین دو سینی کابل که کنار هم هستند جدایی یا به اصطلاح پارگی وجود نداشته باشد. در طول مسیر سینی کابل اگر نیاز باشد مسیر سینی کابل عوض شود باید از زانویی سینی کابل استفاده کرد، البته زانویی سینی کابل دارای تنوع می باشد که عبارتند از زانویی 45 درجه افقی سینی کابل، زانویی 90 درجه افقی سینی کابل، زانویی 90 درجه عمودی سینی کابل و زانویی عمودی قابل تنظیم سینی کابل که بسته به میزان و جهت تغییر مسیر در سینی کابل از هر یک از این زانویی ها استفاده می کنند. در مسیرهایی که سینی کابل نیاز به اضافه شدن از یک مسیر به دو مسیر است از سه راهی سینی کابل استفاده می کنند و اگر نیاز به اضافه شدن به 3 مسیر است از چهارراهی سینی کابل استفاده می کنند. اگر نیاز باشد روی کابل ها به منظور محافظت از آفتاب و سایر پدیده های جوی و همچنین حفاظت مکانیکی و یا زیبایی بیشتر  پوشیده شود ، باید از درب سینی کابل استفاده کنیم.

لوازم جانبی سینی کابل عبارتند از:

- درب سینی کابل

- جوینت ( رابط )  سینی کابل

- پیچ کله قارچی و مهره و واشر

- زانویی سینی کابل

- سه راهی سینی کابل

- چهارراهی سینی کابل

- رایزر عمودی و افقی سینی کابل

- ساپورت سینی کابل

جوینت ( رابط ) سینی کابل چیست؟

 در زمان اجرای سینی برق برای اتصال بین دو سینی کابل و یا لدر کابل به هم از جوینت سینی کابل استفاده می کنند. جوینت سینی کابل در دیواره کناری سینی کابل و یا لدر کابل با استفاده از پیچ و مهره کله قارچی  نصب می شود.

رایزر سینی کابل چیست؟

برای ارتباط بین دو سینی کابل و یا نردبان کابل به هم در دو سطح غیر هم سطح از رایزر سینی کابل استفاده می کنند. شکل ظاهری رایزر سینی کابل تقریبا شبیه به زانویی سینی کابل عمودی می باشد.

بست چنگالی چیست؟

برای نصب و نگهداری کابل برق و یا لوله برق فولادی بر روی سینی کابل از بست چنگالی استفاده می کنند. سینی کابل را می توان بر روی دیوار و یا روی پایه های نردبان کابل نصب کرد تا به وسیله بست چنگالی که روی آن بسته می شود کابل کشی را زیباتر و مستحکم تر انجام داد.

انواع سینی کابل از لحاظ جنس:

  1. سینی کابل گالوانیزه فابریک

ورق گالوانیزه چیست؟

 ورق گالوانیزه به ورق آهنی گفته می شود که با فلز روی پوشانده شده است و از ورق فلزی در مقابل زنگ زدگی محافظت می کند. برای گالوانیزه کردن ورق آهن ابتدا ورق آهن را داخل مذاب روی قرار می دهند و بیرون می آورند تا روی تمام سطح ورق آهن را بپوشاند. از ورق گالوانیزه در سینی کابل گالوانیزه استفاده می شود.

سینی کابل هایی که در سوله‌ها و پارکینگ‌ها و مکان‌های مسقف استفاده می شوند از جنس گالوانیزه فابریک هستند.

 

به چه دلیل از سینی کابل گالوانیزه استفاده می شود؟

یکی از روش های جا به جایی و محافظت از کابل ها و سیم های برق استفاده از سینی کابل گالوانیزه و نردبان کابل گالوانیزه می باشد که به ما در انتقال کابل به حالت افقی و عمودی کمک می کند. در انتهای مسیر سینی کابل ها، از ته بند سینی کابل استفاده می شود و در جاهایی که نیاز به تغییر جهت سینی کابل باشد از زانو سینی کابل استفاده می کنند و در مسیر هایی که نیاز به یک راه اضافه می باشند از سه راهی سینی کابل و اگر نیاز به دو راه اضافه باشند از چهار راهی سینی کابل استفاده می کنند. در مسیر هایی که دیگر نیازی به پهن بودن سینی کابل ها نیست یعنی تعداد سیم ها کمتر شده و از حالت مسیر اصلی به مسیر فرعی رسیده باشند از تبدیل سینی کابل جهت باریک تر شدن سینی استفاده می کنند و با این وسیله یک سینی کابل پهن تر را به یک سینی کابل باریک تر متصل می کنند.

2. سینی کابل با رنگ پودری استاتیک

ویژگی های منحصر به فرد این نوع سینی کابل  نسبت به دیگر سینی‌ها ، پوشش با غلظت بالا، داشتن مقاومت در مقابل رطوبت، حرارت و اشعه UV خورشید می‌باشد.

  1. سینی کابل گالوانیزه گرم

جهت ساخت سینی کابل گالوانیزه گرم ، ورق سیاه را بعد از برش کاری، سوراخ کاری و خم کردن در داخل وان اسید، اسید شویی کرده و در مرحله بعد عملیات گالوانیزاسیون را بر روی آن انجام داده تا برای مصرف آماده شود.

از این نوع سینی کابل جهت محیط های مرطوب و اسیدی استفاده می شود .

 

متعلقات سینی کابل:

 

- درب سینی کابل

- جوینت ( رابط )  سینی کابل

- پیچ کله قارچی و مهره و واشر

- زانویی سینی کابل

- سه راهی سینی کابل

- چهارراهی سینی کابل

- رایزر عمودی و افقی سینی کابل

- ساپورت سینی کابل

 

انواع روش‌های نصب سینی کابل:

نصب سینی کابل به وسیله پایه دیواری (ساپورت دیواری):

در این روش نصاب، ساپورت دیواری که هم سایز سینی کابل می باشد را بوسیله رول بولت به دیوار نصب نموده و سپس سینی فلزی را بر روی آن قرار می‌دهد؛ و در نهایت سینی کابل را با پیچ و مهره به پایه می بندد تا به خوبی سینی کابل در جای خود محکم شود.

 

نصب سینی کابل به وسیله آویز سقفی (ساپورت سقفی):

در این روش ساپورت سقفی به سقف بسته می‌شود و سپس سینی کابل بر روی قسمت افقی آن قرار می‌گیرد.

 

نردبان کابل(Cable Ladder)

نردبان کابل چیست؟

 

از نردبان کابل نیز همانند سینی کابل جهت عبور سیم و کابل‌ها از مسیر مشخص استفاده می‌نمایند. از نردبان کابل علاوه بر کابل های قدرت ، بیشتر در مسیر‌های عمودی استفاده می‌شود، زیرا که محکم کردن کابل در مسیر‌های عمودی به نردبان کابل راحت تر می‌باشد. البته از نردبان کابل در مسیر‌های افقی نیز استفاده می‌شود. از پله‌های نردبان کابل جهت بستن کابل استفاده می‌شود که توسط بست چنگکی و یا بست‌های مخصوص کابل به پله نردبان کابل بسته می‌شود. پله‌های موجود در نردبان کابل معمولاً با حفظ فاصله‌های ۲۵ سانتیمتری نسبت به یکدیگر ساخته میشوند، اما امکان دارد به درخواست مشتری این فواصل تغییر نماید. نردبان کابل جدای از شاخه‌های مستقیم، دارای انواع و اقسام متعلقات نیز می باشد که به عنوان مثال می توان به قطعاتی نظیر: زانو، سه راهی، چهار راهی، زانوی عمودی ، اتصالات رابط، قطعه کاهنده و یا … اشاره نمود؛ که در تصویر زیر متعلقات نردبان کابل آورده شده است.

 

مجموعه: برق خواندن 2867 دفعه

کاندوئیت

کاندوئیت و متعلقات

لوله کاندوئیت برق لوله ایی است که برای حفاظت و هدایت سیم کشی برقی در یک ساختار ساختمانی یا غیر ساختمانی استفاده می شود. کاندوئیت برقی را می توان از فلز، پلاستیک، فیبر یا خاک آتش دیده ساخت. اکثر کاندوئیت ها سفت و محکم هستند ولی کاندوئیت های فلکسیبل ( انعطاف پذیر ) برای بعضی اهداف استفاده می شوند.

عموما ً لوله فولادی برق توسط برق کاران در محل نصب تجهیزات برقی نصب می شوند. جزییات نصب، شکل و استفاده لوله کاندوئیت برق اغلب از طریق مقررات سیم کشی مشخص می شوند مثل کد الکتریکی ملی (NEC) آمریکا و دیگر کدهای ساختمانی.

یک سیستم کاندوئیت می تواند ضدآب یا قابل استفاده در آب باشد. کاندوئیت فلزی را می توان برای پوشش مدارهای حساس از تداخل الکترومغناطیس استفاده کرد و همچنین از صدور چنین تداخلی از کابل های میانی انرژی جلوگیری کرد.

مقایسه لوله فولادی برق با دیگر روش های سیم کشی

لوله فولادی حفاظت بسیار خوبی برای هادی ها از نظر فشار ، رطوبت ، و بخارهای شیمیایی می باشند. تعداد، سایز و انواع گوناگون سیم و کابل ها را می توان درون یک کاندوییت گذاشت که طراحی و ساخت آن در مقایسه با چندین سلسله کابل یا کابل کامپوزیت ارتقا یافته ساده تر و یا هزینه آن کمتر است. سیستم های برق رسانی در ساختمان ها گاهی لازم است در آنها تغییراتی ایجاد گردد . تغییرات سیم کشی با استفاده از کاندوئیت برقی ساده تر و ایمن تر انجام می گیرد بدلیل اینکه از هادی های موجود می توان صرف نظر کرد و هادی های جدیدی در کاندوئیت ها نصب کرد.

جدول سایز لوله فولادی

 

انواع کاندوئیت و کاربرد آنها در سیستم های  برق :

  1. لوله فولادی برق مشکی :

این نوع لوله فولادی برق ، که عمدتاً به وسیله رنگ در برابر زنگ زدگی مقاوم می شود، را می توان در فضای داخلی بناها و در بتن مورد استفاده قرار داد. کاربرد این قبیل لوله فولادی برق در ارتباط مستقیم با زمین، و یا در جاهایی که در برابر نفوذ عوامل زنگ زدگی و خوردگی شدید است مجاز نخواهد بود.

 

  1. لوله های فولادی گالوانیزه ( لوله های فولادی گالوانیزه درز جوش) :

این گونه لوله فولادی برق و متعلقات آن، که در برابر زنگ زدگی و خوردگی با مواد مقاومی مانند روی یا کادمیم از داخل و بیرون پوشیده می شود را می توان زیر اندود گچی مورد استفاده قرارداد.

 

  1. لوله فولادی گالوانیزه عمقی داغ :

این نوع لوله فولادی برق و متعلقات آن در لوله کشی های روکار که در فضای بیرونی انجام می گیرد و یا در مواردی که لوله های برق در معرض عوامل زنگ زدگی و خوردگی قرار می گیرد مانند محل های با رطوبت بالا و همچنین در مواردی که مقاومت مکانیکی بالا مورد نیاز است می بایست مورد استفاده قرار گیرد.

 

  1. لوله های فولادی گالوانیزه بدون درز ضد انفجار:

این گونه لوله فولادی برق و متعلقات آن در لوله کشی های مناطقی که امکان انفجار و آسیب فیزیکی وجود دارد باید به کار برده شود.

 

 

  1. لوله فولادی قابل انعطاف ( لوله فلکسیبل ) :

در مواردی که لوله فولادی برق از درز انبساط ساختمان می گذرد و یا برای متصل نمودن برق به موتورها یا دستگاههایی که فعالیت آنها با ایجاد لرزش همراه است می توان از لوله فولادی قابل انعطاف متناسب با نوع لوله کشی استفاده کرد. درون این نوع لوله برق باید دارای پوششی از لاستیک، یا مواد مشابه جهت انعطاف باشد .

 

 

متعلقات لوله فولادی برق :

 انواع بوشن - بست اسپیت - زانویی ساده - زانویی دور دار - زانویی درب دار - سه راهی ساده لوله فولادی برق - سه راهی درب دار - براس بوشن - تبدیل لوله فولادی برق – کاندولت - درپوش پلاستیکی و آلومینیومی - بست انتهایی - سرلوله پلاستیکی

مجموعه: برق خواندن 2912 دفعه

ژنراتور

ژنراتور

ژنراتور وسیله ای است که انرژی مکانیکی به دست آمده از منبع بیرونی را به انرژی الکتریکی به عنوان خروجی تبدیل می کند. این مهم است که درک کنیم که ژنراتور واقعاً انرژی الکتریکی خلق نمی کند. در عوض، با استفاده از انرژی مکانیکی عرضه شده و با ایجاد حرکت و تولید بار الکتریکی در سیم پیچ ها در مدار الکتریکی، برق را به عنوان خروجی سیستم تولید خواهد کرد. این جریان، شارژ الکتریکی جریان الکتریکی عرضه شده توسط ژنراتور است. مکانیسم ژنراتور را می توان با درک کار پمپ آب فهمید که باعث جریان آب می شود اما واقعاً آبی ایجاد نمی کند و فقط آب جریان می یابد..

کار ژنراتورهای مدرن امروز بر مبنای القای الکترومغناطیس کشف شده توسط مایکل فارادی در سال ۱۸۳۱    می باشد. فارادی کشف کرد که جریان بالای بار الکتریکی می تواند توسط حرکت رسانای الکتریکی مانند سیمی که شامل بار الکتریکی در میدان مغناطیسی است القا شود. این حرکت تفاوت ولتاژی را بین دو انتهای سیم یا رسانای الکتریکی ایجاد می کند که در عوض باعث می شود بار الکتریکی جریان بیابد و جریان الکتریکی تولید شود.

ویژگی های دیزل ژنراتور

سیستم کنترلی یک دیزل ژنراتور

کنترلرهای ATS نصب شده بر روی دیزل ژنراتورها همواره ناظر اعمال بار بر روی موتور ژنراتور بوده و در مواقع غیرعادی بر مبنای تنظیمات قبلی پاسخ مناسب را از طریق فرمان های الکترونیکی تابلو ارسال کرده و به صورت خودکار تمامی وضعیت را همواره کنترل می‌نماید که موتور ژنراتور در بهترین شرایط به کار خود ادامه دهد. در حالت انتظار ( Standby ) در صورت قطع برق مصرفی خارج از واحد بلافاصله و در کمترین زمان، ATS زمان روشن و به کارگیری موتور ژنراتور را برقرار می‌کند. قابلیت سیستم کنترلی به شرح ذیل می‌باشد :

  1. استارت و استپ اتوماتیک دیزل.
  2. قابلیت مونیتورینگ. کنترل و تنظیم از طریق کامپیوتر با برنامه تحت ویندوز.
  3. حفاظت‌های مختلف افزایش درجه حرارت آب، کاهش فشار روغن، افزایش و کاهش دور دیزل، افزایش

ولتاژ ژنراتور و کاهش ولتاژ باتری.

  1. نشان دهنده‌ اخطارهای مختلف از جمله: اخطار خرابی دینام، اخطار خطای انجام استارت در حالت اتوماتیک، اخطار خرابی سنسور روغن یا قطع بودن کابل ارتباطی در حالت اتوماتیک.
  2. قابلیت تنظیم تمامی پارامترهای زمانی از روی پنل.
  3. قابلیت کار با ولتاژ متغیر از ۱۲ولت تا ۴۸ ولت بطور اتوماتیک.

از دیگر قابلیت ها می توان به :

- قابلیت کار در دو حالت دستی و اتوماتیک

- نشان گر زمان کار دیزل ژنراتور بر حسب ساعت

- اندازگیری سه فاز شهر یا دیزل ژنراتور و تشخیص آمادگی

- قابلیت نمایش دور موتور RPM

- آلارم ویژه دمای آب

- CHECK UP کامل موتور با قابلیت نمایش آمپراژ، ولتاژ، فرکانس

انواع مولدها

بر حسب کاربرد، کارخانجات سازنده مولدها چهار نوع را پیشنهاد می‌دهند:

  1. مولد اضطراری
  2. مولد پایه
  3. مولد دائم
  4. مولد چند منظوره

ژنراتور باید توان مورد نیاز پیش‌بینی شده معتبر را بدون آسیب فراهم کند. این امر با دادن یک یا چند رتبه به ژنراتور بدست می‌آید.

  1. مولد اضطراری ( Standby )

در حالت قطع برق شهری به صورت خودکار اقدام به تأمین برق مشترکین می‌کند. مولد اضطراری به صورت استندبای ، ممکن است لازم باشد تا فقط چند ساعت در ماه عمل کند. اما مدل‌های دیگری از ژنراتورهای پرایم هستند که باید به صورت پیوسته عمل کنند. زمانی که یک ژنراتور جایگزین راه می‌افتد، ممکن است با شرایطی بخصوص عمل کند مانند ۱۰٪ بار اضافه که در طی زمان فعالیت می‌تواند منظور شود. ژنراتوری با مدل یکسان می‌تواند مرتبه بالاتری را برای سرویس جایگزین راه‌اندازی کند که آن برای امور پیوسته ‌است. شرکت‌های سازنده بر طبق توافق جهانی برای هر ژنراتور رتبه‌ای قائل می‌شوند.

این رتبه‌بندی‌ها به صورت  استاندارد تعریف می‌شوند تا اجازه انتخاب صحیح را به طراحان بدهند و مقایسه خوبی بین سازنده‌ها صورت گیرد تا از عملکرد نادرست ژنراتور جلوگیری نموده و راهنمای طراحان باشد.

  1. مولد پایه ( Prime )

این نوع ژنراتورها معمولاً در اماکنی که موقتاً به برق نیاز دارند به کار می‌آیند. مانند اردوگاه‌ها، نمایشگاه‌ها، اکتشاف معادن و کمپ‌ها. از این نوع ژنراتور ها  نباید در کاربردهای ساخت توان استفاده شود. خروجی موجود با بار متفاوت برای یک زمان نامحدود است. عموماً پیک تقاضای۱۰۰٪ در مرحله  اولیه را با ۱۰٪ ظرفیت بار اضافی برای استفاده در موقعیت‌های ضروری برای ماکزیمم یک ساعت در ۱۲ ساعت را داراست. ۱۰٪ ظرفیت اضافه بار برای زمان محدودی در دسترس است. (معادل با توان اولیه و مطابق با ISO8528 ، و توان اضافی مطابق با ISO3046 AS2789, DIN6271, and BS5514) این رتبه برای تمامی مدل‌های ژنراتور قابل استفاده نیست.

موارد استفاده : جایی که ژنراتور تنها مرجع توان باشد برای ارتباط راه دور با معادن، سایت‌های ساختمانی، زمین برگزاری نمایشگاه و فستیوال و غیره است.

  1. مولد دائم ( Continuous )

مولدهای دائم برای امور نیروگاهی یا برق سراسری مورد استفاده قرار می گیرند . قابلیت این نوع ژنراتور در فراهم نمودن توان پیوسته برای یک بار ثابت تا رتبه کامل خروجی و برای زمان های نامحدود است. هیچ قابلیت جانشین شدن اضافه باری برای این نوع ژنراتور در دسترس نیست. توزیع‌کننده‌های مجاز شده مشارکتی برای رتبه‌بندی معادلند با توان پیوسته مطابق با ISO8528, ISO3046, AS2789, DIN6271, and BS5514 و

این رتبه‌بندی قابل اجرا بر روی تمامی ژنراتورها نیست.

موارد استفاده : این نوع ژنراتور بار یکسان پیوسته را راه‌اندازی می‌کند و به موازی توان مصرفی پیوسته و اصلی برای ماکزیمم سطح مجاز ۸۷۶۰ ساعت در سال مورد استفاده قرار می‌گیرند. این ژنراتورها همچنین ممکن است برای برش پیک / پشتیبانی شبکه حتی از طریق اعمال برای ۲۰۰ ساعت در سال مورد استفاده قرار گیرند .

  1. مولد چند منظوره

توصیه می‌شود برای کاربردهای با رویکرد اقتصادی از این نوع مولدها استفاده نشود. مثلاً لزومی ندارد یک مولد دائم دارای تابلوی کنترل وصل خودکار در زمان قطع برق شهر باشد. به هر حال، معمولاً یک فرض معمول این است که اگر یک مولد در حالت اضطراری ۱۰۰۰ کیلووات باشد، در حالت پایه و دائم به ۸۵۰ و ۸۰۰ کیلووات اکتفا شود. معمولاً نحوه باردهی مولد در دفترچه مشخصات مولدها وجود دارد.

اجزای اصلی ژنراتور در شکل مشخص شده اند:

  1. موتور

موتور منبع ورودی انرژی مکانیکی به دیزل ژنراتور است. اندازه موتور به طور مستقیم متناسب با حداکثر توان خروجی عرضه شده است. در حالی که دارید موتور ژنراتور را بررسی می کنید ، بایستی چندین فاکتور را در نظر داشته باشید . سازنده موتور باید برای رسیدن به خصوصیات کارکرد کامل موتور و برنامه های نگهداری به مشتریان  مشاوره لازم را  بدهد.

الف- نوع سوخت مورد استفاده- دیزل  ژنراتورها با انواعی از سوخت ها مانند گازوئیل، پروپان (در فرم مایع شده یا گاز)، یا گاز طبیعی کار می کنند. موتورهای کوچکتر معمولاً با گازوئیل کار می کنند در حالی که موتورهای بزرگتر با گازوئیل ، پروپان مایع، گاز پروپان یا گاز طبیعی کار می کنند. موتورهای اصلی همچنین می توانند دوگانه سوز باشند یعنی هم با گازوئیل و هم با گاز کار کنند.

ب- موتورهای با والو بالاسری (OHV) - موتورهای OHV چندین مزیت نسبت به موتورهای دیگر دارند مانند:

  • طراحی جمع و جور
  • مکانیسم کار ساده تر
  • دوام پذیری
  • راحتی کار در عملیات
  • انتشار دود کم

به هر حال، موتورهای OHV نسبت به موتورهای دیگر گران تر است.

ج- قالب آهن در سیلندر موتور (CIS) - CIS آستری در سیلندر موتور است که  ساییدگی و پارگی را کاهش    می دهد و دوام موتور را تضمین می کند. اکثر موتورهای OHV با CIS تجهیز شده اند . CIS نقشی مهم در دوام پذیری موتور بازی می کند به ویژه اگر نیاز باشد تا ژنراتور را برای مدت زمان طولانی استفاده کنید.

  1. دستگاه تولید برق متناوب (آلترناتور)

آلترناتور همچنین به نام Genhead نیز شناخته شده است . آلترناتور  بخشی از ژنراتور است که خروجی الکتریکی از ورودی مکانیکی عرضه شده توسط موتور را تولید می کند.

  1. سیستم سوخت

سیستم سوخت در دیزل ژنراتور ها:

مخزن سوخت معمولاً ظرفیت کافی برای حفظ کارکرد دیزل ژنراتور  به مدت  ۶ تا ۸ ساعت را به طور متوسط دارد. در مورد سایزهای کوچک دیزل ژنراتور، تانک سوخت قسمتی از پایه بوده  و  یا سوار بر روی شاسی دیزل ژنراتور شده است. برای کاربردهای تجاری، ممکن است لازم باشد که مخزن سوخت بطور جداگانه  نصب گردد .

قسمت های معمول سیستم سوخت شامل:

- مخزن سوخت ذخیره جداگانه که جدای از دیزل ژنراتور نصب می گردد - مخزن سوخت نصب شده روی شاسی ژنراتور ( مخزن روزانه ) - لوله  ارتباطی از مخزن جداگانه سوخت به موتور

- ارتباط سرریز از تانک سوخت به لوله زهکش – برای جلوگیری از سرریز سوخت در طول پرکردن تانک  و ممانعت از نشت مایع روی مجموعه ژنراتور ، سر ریز مخزن سوخت به لوله زهکش متصل می گردد.

-پمپ سوخت: سوخت را از تانک ذخیره اصلی به تانک روز منتقل می کند. پمپ سوخت معمولاً به طور الکتریکی کار می کند.

-جداکننده آب و سوخت: آب و ماده خارجی را از سوخت مایع به منظور محافظت از اجزای دیگر ژنراتور در مقابل خوردگی و آلودگی جدا می کند.

- انژکتور سوخت : سوخت مایع را اتمیزه کرده و به میزان مورد نیاز ، آن را در اتاقک احتراق موتور اسپری می نماید.

  1. تنظیم کننده ولتاژ( AVR ) :

این قسمت ولتاژ خروجی موتور ژنراتور را تنظیم می کند و مکانیسم آن به شرح زیر است:

 (AVR) یا رگولاتور ولتاژ وظیفه تولید برق DC مورد نیاز برای اکسایتر یا سیم پیچ تحریک را بعهده دارد. (AVR) از برق خروجی ژنراتور تغذیه می کند . در ابتدا به نظر میرسد ولتاژ خروجی ژنراتور صفر است پس چگونه (AVR) تغذیه می شود؟!  ژنراتور بخاطر وجود پسماند مغناطیسی سیم پیچها ، در حد چند ولت ،  ولتاژ در خروجی دارد . لذا (AVR)  از همین ولتاژ بوسیله یک حلقه فیدبک مثبت ، ولتاژ ژنراتور را بالا می آورد . سپس حلقه فیدبک ا(AVR) منفی می شود و ولتاژ خروجی را بر روی 400 ولت یا مقدار تنظیم شده فیکس میکند. ولتاژ خروجی (AVR) حدود 12 ولت dc می باشد . لذا میتوان بوسیله باتری نیز این ولتاژ را تنظیم کرد. ولی نکته قابل تامل این است که (AVR) وظیفه تنظیم ولتاژ خروجی را بعهده دارد تا در بارهای خروجی متغیر و دور ها یا فرکانس های مختلف دیزل ژنراتور ، ولتاژ خروجی ژنراتور تغیر نکند .

 AVR باعث می‌شود که موتور به صورت مطمئن و یکنواخت کارکرده و در صورت اعمال اضافه بار، موتور و ژنراتور خاموش شده و باعث جلوگیری از خرابی مولد می‌گردد. سیم پیچی ژنراتور مطابق با آخرین وضعیت تکنولوژی ساخته شده تا از هرگونه اعوجاج (ایجاد هارمونی) در طول کار جلوگیری نماید و عایق بندی کلاس بالای ژنراتور نیز از هر گونه اتصال کوتاه و خرابی و سوختن سیم پیچ ها ممانعت به عمل می آورد. در نتیجه کار یکنواخت و رضایت بخشی در مصارف القائی (الکترو موتورها) در اختیار مصرف‌کننده قرار می‌دهد.

همچنین مدل  (AVR) یا رگولاتور ولتاژ برای کاربردهای مختلف ، متفاوت می باشد.

عملکرد یا طرز کار ژنراتور:

   ژنراتور از دو بخش ثابت و متحرک تشکیل می شود. سیم پیچ هایی که روی قسمت های ثابت ژنراتور نصب شده اند استاتور و سیم پیچ هایی که بر روی قسمت های متحرک پیچیده شده اند روتور نامیده می شوند. استاتور اصلی (main generator) ، سیم پیچی می باشد که برق خروجی را بوسیله قسمت روتور تولید می کند و جریان خروجی از این بخش عبور میکند. روتور این قسمت عمل آهن ربای الکترومغناطیسی را انجام میدهد . لذا روتور با ایجاد میدان الکترو مغناطیسی باعث القای ولتاژ متناوب بر روی استاتور می شود.استاتور از سه سیم پیچ تشکیل شده است که یک سر آنها به یکدیگر و سرهای دیگر آنها به ترمینالهای خروجی ژنراتور متصل می باشند. همانگونه که میدانیم آهنربای الکترو مغناطییسی به جریان برق مستقیم یا  DC نیاز دارد . پس برق روتور اصلی از روتور تحریک یا اکسایتر تامین می شود. جریان خروجی روتور اکسایتر بوسیله القای میدان الکترو مغناطیسی تولیدی استاتور اکسایتر  بوجود می آید که بوسیله یک پل دیودی (پس از یکسو سازی) به روتور اصلی اعمال می گردد. جریان مستقیم یا  DC استاتور اکسایتر نیز بوسیله AVR  تامین می گردد. برق ورودی AVR نیز از ترمینال های خروجی یا استاتور اصلی تامین میگردد. لذا این چرخه طبیعی همیشه در جریان است و رگولاتور ولتاژ یا  AVR با تغییر جریان خروجی خود ، ولتاژ خروجی ژنراتور را کنترل میکند.

سیستم های خنک کننده و اگزوز

  1. سیستم خنک کننده: استفاده متوالی از ژنراتور باعث می شود که اجزای مختلف آن گرم شوند. لازم است که سیستم خنک کننده و تهویه ای باشد تا با گرمای تولید شده در این فرآیند کنار بیاید.

آب تازه یا خام گاهی اوقات به عنوان خنک کننده برای ژنراتورهاست اما این اکثرا محدود به موقعیت های خاصی مانند زنراتورهای کوچک کاربردهای شهری یا واحدهای بسیار بزرگ تا ۲۲۵۰ کیلووات و بالاتر می شود. هیدروژن گاهی اوقات به عنوان خنک کننده برای سیم پیچ استاتور واحدهای بزرگ ژنراتور استفاده می شود، چون بسیار کاراتر در جذب گرما نسبت به هر خنک کننده دیگر است. هیدروژن گرما را از بین می برد و آن را از طریق تبادل گر گرمایی که در مدار خنک کنندگی ثانویه هستند سرد می کند. به این دلیل است که ژنراتورهای بسیار بزرگ و کارخانجات نیروی کوچک اغلب برج های سردکننده بزرگی کنار خود دارند. برای همه کاربردهای معمول دیگر، هم مسکونی و هم صنعتی، رادیاتور استاندارد و فنی  که روی ژنراتور وصل شده اند و به عنوان سیستم خنک کنندگی اولیه کار می کنند.

  1. سیستم اگزوز

گازهای اگزوز توسط ژنراتور از هر نوع موتور، دیزلی یا گازوییلی خارج می شوند و شامل مواد شیمیایی به شدت سمی بوده که لازم است به طور مناسبی مدیریت شوند. از اینرو، لازم است تا سیستم اگزوز مناسبی وصل شود تا گازهای خروجی از اگزوز را کنترل نماید . اینجا نمی توان تاکید کافی بر بقایای سمی مونوکسیدکربن داشت که یکی از متداول ترین علل برای مرگ در مناطق تحت تاثیر طوفان بعد از آن است که مردم در مورد آن زمانی فکر می کنند که بسیار دیر شده است.

لوله های اگزوز معمولاً از چدن، آهن نرم یا فولاد هستند. این لوله ها معمولاً به موتور با استفاده از متصل کننده های منعطف برای حداقل کردن لرزش و جلوگیری از صدمه به سیستم خروجی ژنراتور، وصل می شوند. لوله اگزوز در خاتمه به فضای بیرون می رسد. باید تضمین کنید که سیستم اگزوز ژنراتور مرتبط با تجهیزات دیگری نیست.

  1. سیستم روغن کاری

ژنراتور دارای قطعات محرکی در موتور می باشد که نیاز است برای تضمین عملیات پیوسته و مداوم  برای دوره زمانی طولانی روغن کاری شود. باید سطح روغن در هر ۸ ساعت کارکرد ژنراتور بررسی شود. همچنین برای هر نوع نشت روغن و تغییر در سطح روغن  در هر ۵۰۰ ساعت کارکرد ژنراتور، بررسی های لازم صورت گیرد.

  1. شارژر باطری

شروع عملکرد ژنراتور، توسط باطری می باشد . شارژر ،  باطری ژنراتور را شارژ نموده و ولتاژ آن بصورت شناور  و دقیق است. اگر ولتاژ شناور خیلی پایین باشد ، باطری زیر شارژ حفظ خواهد شد. ادر صورتیکه ولتاژ شناور خیلی بالا باشد موجب کوتاه شدن  عمر باطری می گردد . شارژر باطری معمولاً از فولاد ضد زنگ برای جلوگیری از خوردگی ساخته شده است. همچنین کاملاً اتوماتیک است و نیاز به هر تنظیمی ندارد. ولتاژ خروجی DC شارژر باطری مجموعه ای از 33/2 ولت در هر سلول است که ولتاژ شناور دقیقی برای باتری های اسیدی سربی است. شارژر باطری، ولتاژ خروجی ایزوله شده DC دارد که با کارکرد نرمال ژنراتور مداخله نمی کند.

  1. کنترل پنل

این قطعه رابط کاربر با ژنراتور است . کارخانجات مختلف قسمت های متفاوتی در کنترل پنل گنجانده اند. بخش از این موارد در زیر آمده است:

  1. روشن و خاموش الکتریکی: کنترل استارت اتوماتیک به طور خودکار در هنگام قطع برق ژنراتور را روشن نموده و بر کار ژنراتور نظارت می کند و هنگامی که ژنراتور در حال کار است و بیشتر از این نیازی به استفاده از آن نیست به طور اتوماتیک ژنراتور را خاموش می نماید.
  2. نمایشگرهای موتور: پارامترهای مهمی مانند فشار روغن، دمای خنک کننده، ولتاژ باطری، سرعت چرخش موتور و دوره عملکرد را اندازه گیری می کند. با اندازه گیری و نظارت ثابت بر این پارامترها موتور از هر گونه آسیب جدی مصون می ماند.
  3. نمایشگرهای ژنراتور : کنترل پنل نمایشگرهایی دارد که جریان و ولتاژ خروجی را اندازه گیری و نمایش می دهد .
  4. چارچوب/ شاسی موتور ژنراتور

دیزل ژنراتور ، قابل حمل یا ثابت می باشد ، در حالت کلی تمامی تجهیزات بالا بر روی سکو یا همان شاسی قرار می گیرد .

مجموعه: برق خواندن 2833 دفعه

ترانسفورماتور

ترانسفورماتور

ترانسفورماتور (به آلمانیTransformator) یا ترانسْفُورمر (به انگلیسیTransformer) ، وسیله‌ای استکه انرژی الکتریکی را بین دو یا چند سیم‌ پیچ و از طریق القای الکترومغناطیسی منتقل می‌کند. به این صورت که یک جریان متغیر در سیم‌پیچ اولیه ترانسفورمر، موجب تولید میدان مغناطیسی متغیر می‌شود که این میدان منجر به ایجاد ولتاژ در سیم‌پیچ ثانویه می‌شود.

قدرت را می‌توان بین دو سیم‌پیچ (کویل و یا کوئل) بدون اتصال فلزی بین دو مدار از طریق میدان‌ مغناطیسی منتقل کرد. قانون القای فارادی در سال ۱۸۳۱ این اثر را توصیف کرد. ترانسفورمرها، برای افزایش یا کاهش ولتاژ متناوب در پروژه‌های برق مورد استفاده قرار می‌گیرند.

قانون القای فارادی

قانون القای فارادی بیان می‌کند که هرگاه شار مغناطیسی گذرنده از یک مدار ( مسیر بسته‌ای که دو سر آن به یک گالوانومتر حساس متصل است)، به نحوی تغییر کند، آن عمل باعث ایجاد یک نیروی محرکه القایی در مدار می‌شود که به وسیله گالوانومتر قابل مشاهده است. نیروی محرکه القایی با آهنگی که شار مغناطیسی گذرنده از مدار بر حسب زمان تغییر می‌کند، برابر است. البته لازم به ذکر است که نیروی محرکه القایی با مقدار منفی تغییرات شار مغناطیسی گذرنده از مدار متناسب است و این علامت منفی از قانون لنز حاصل می‌گردد.

قانون لنز

قانون لنز بیان می‌کند که در یک حلقه رسانای بسته، جریان القایی در جهتی برقرار می‌شود که با تغییری که آن را به وجود می‌آورد، مخالفت کند. این قانون که برای جلوگیری از نقض اصل پایستگی انرژی بیان می‌شود، مربوط به جریان های القایی است و در مورد نیروی محرکه القایی صادق نیست. به بیان دیگر، این قانون فقط در مورد حلقه‌های رسانای بسته به کار می‌رود. اگر حلقه نباشد، معمولاً می‌توان تصور کرد که اگر بسته بود، چه اتفاقی می‌افتاد و از این راه می‌توان جهت نیرو محرکه القایی را معین نمود. اگر طبق قانون لنز عکس آن چیزی که گفته شد، عمل شود، یعنی اگر جریان القایی به تغییری که باعث به وجود آمدنش شده است، کمک کند، در این صورت قانون پایستگی انرژی نقض می‌شود.

از زمان اختراع اولین ترانسفورماتور پایدارِ ثابت در سال ۱۸۸۵، ترانسفورماتورها برای انتقال، توزیع و بهره ‌برداری از انرژی الکتریکی جریان متناوب مورد استفاده قرار می‌گیرند. طیف ترانسفورمرها از نظر اندازه از ترانسفورماتورهای کمتر از یک سانتیمتر مکعب تا واحدهای اتصال شبکه برق که صدها تن وزن دارند گسترش یافته‌است.

معادله ذیل بیانگر آن است که نسبت ولتاژ سیم‌پیچ اولیه (Vp) به ولتاژ سیم‌‌پیچ ثانویه (Vs) با نسبت تعداد دور سیم‌پیچ اولیه (Np) به تعداد دور سیم‌پیچ ثانویه (Ns) رابطه مستقیم دارد:

 

یکی از کاربردهای بسیار مهم ترانسفورماتورها کاهش جریان در خطوط انتقال انرژی الکتریکی است. دلیل استفاده از ترانسفورماتور در ابتدای خطوط این است که همه هادی‌های الکتریکی دارای میزان مشخصی مقاومت الکتریکی هستند، این مقاومت می‌تواند موجب اتلاف انرژی در طول مسیر انتقال انرژی الکتریکی شود. میزان تلفات در یک هادی با مجذور جریان عبوری از هادی رابطه مستقیم دارد و بنابراین با کاهش جریان می‌توان تلفات را به شدت کاهش داد. با افزایش ولتاژ در خطوط انتقال به همان نسبت جریان خطوط کاهش می‌یابد و به این ترتیب هزینه‌های انتقال انرژی نیز کاهش می‌یابد، البته با نزدیک شدن خطوط انتقال به مراکز مصرف، برای بالا بردن ایمنی، ولتاژ خطوط در چند مرحله و باز به وسیله ترانسفورماتورها کاهش می‌یابد تا به میزان استاندارد مصرف برسد. به این ترتیب بدون استفاده از ترانسفورماتورها امکان استفاده از منابع دوردست انرژی وجود ندارد.
به این ترتیب با اختصاص دادن امکان تنظیم تعداد دور سیم ‌پیچ ‌های ترانسفورماتور، می‌توان امکان تغییر ولتاژ در سیم‌ پیچ ثانویه  ترانس را فراهم کرد.

ترانسفورماتورها یکی از پربازده‌ترین تجهیزات الکتریکی هستند به ‌طوری‌که در برخی ترانسفورماتورهای بزرگ بازده به 75/99٪ نیز می‌رسد. امروزه از ترانسفورماتورها در اندازه‌ها و توان‌های مختلفی استفاده می‌شود. از یک ترانسفورماتور بند انگشتی که در یک میکروفون قرار دارد تا ترانسفورماتورهای غول‌پیکر چند گیگا ولت-آمپری. همه این ترانسفورماتورها اصول کار یکسانی دارند اما در طراحی و ساخت متفاوت هستند.

اصول پایه ای ترانسفورماتور

  1. جریان الکتریکی متناوبمی‌تواند یک میدان مغناطیسی متغیر پدید آورد (الکترومغناطیس).
  2. یک میدان مغناطیسی متغیر در داخل یک حلقه سیم‌پیچ می‌تواند موجب به وجود آمدن یکجریان الکتریکیمتناوب در یک سیم‌پیچ شود.

ساده‌ترین طراحی برای یک ترانسفورماتور در شکل بالا آمده ‌است. جریان جاری در سیم‌پیچ اولیه موجب به وجود آمدن یک میدان مغناطیسی می‌گردد. هر دو سیم‌پیچ اولیه و ثانویه بر روی یک هسته که دارای خاصیت نفوذپذیری مغناطیسی بالایی است (مانند آهن) پیچیده شده‌اند. بالا بودن نفوذپذیری مغناطیسی هسته موجب می‌شود تا بیشتر میدان تولید شده توسط سیم‌پیچ اولیه از داخل هسته عبور کرده و به سیم‌پیچ ثانویه برسد.

ترانسفورمر سه فاز

ترانسفورماتورهای سه فاز از نظر ساختمان ظاهری بر دو نوع هستند:

  1. ترانسفورماتورهای سه فاز سه پارچه که از سه ترانسفورماتور تکفاز تشکیل شده‌اند.
  2. ترانسفورماتورهای یکپارچه که از یک هسته مشترک تشکیل شده‌اند.

ترانسفورماتورهای سه فاز سه پارچه:

این‌گونه ترانسفورماتورها از سه ترانسفورماتور تک فاز تشکیل شده‌اند که با سه سیم پیچ اولیه و سه سیم پیچ ثانویه روبرو هستیم که باید آن‌ها را به روش‌های زیر به هم متصل نماییم:

  1. اتصال ستاره-ستاره (Y-Y): سه سیم پیچ اولیه به صورت ستاره و ثانویه هم به صورت ستاره به هم وصل شده‌است. این اتصال به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد.

  2. اتصال مثلث-مثلث (∆-∆): اتصال سیم‌پیچ اولیه و ثانویه به صورت مثلث می‌باشد. مزیت این اتصال آن است که می‌توان یکی از ترانس‌ها را برای تعمیر از مدار خارج کرد و دو ترانسفورماتور باقی‌مانده می‌توانند مشترکین سه فاز را تأمین نمایند.

  3. اتصال ستاره -مثلث (Y-Δ): این نوع اتصال برای کاهش ولتاژ فشار قوی مورد استفاده قرار می‌گیرد زیرا در اتصال ستاره ولتاژ خط بر روی دو سیم پیچ اعمال می‌شود ولی در مثلث بر روی یک سیم پیچ اعمال می‌شود.

  4. اتصال مثلث-ستاره (Δ-Y): در نیروگاه‌ها برای افزایش ولتاژ ژنراتورها به ولتاژ فشار قوی نصب می‌شود زیرا سمت ستاره به ولتاژ قوی وصل است و امکان زمین کردن نقطه خنثی وجود دارد، همچنین در سیستم‌های فشار ضعیف از این سیستم برای مصارف خانگی و تجاری و صنعتی استفاده می‌شود زیرا برخی از مشترکین به برق تک فاز و برخی به برق سه فاز نیاز دارند.

به دلیل وجود کاربردهای متفاوت برای ترانسفورماتورها، آن‌ها را بر حسب پارامترهای متفاوتی طبقه‌بندی می‌کنند:

  • بر حسب ردهتوان: از کسری از ولت-آمپر تا بیش از هزار مگا ولت-آمپر.
  • بر حسب محدودهبسامد: بسامد قدرت، بسامد صوتی، بسامد رادیویی
  • بر حسب ردهولتاژ: از چند ولت تا چند صد کیلوولت
  • بر حسب نوع خنک‌کنندگی: خنک‌کننده هوا، روغنی، خنک‌کنندگی با فن، خنک‌کنندگی آب.
  • بر حسب نوع کاربرد:منبع تغذیه، تطبیق امپدانس، تثبیت‌کننده ولتاژ و جریان خروجی یا ایزوله کردن مدار.
  • برحسب هدف نهایی کاربرد:توزیع، یکسوسازی، ایجاد قوس الکتریکی، ایجاد تقویت‌کننده.
  • بر حسب نسبت سیم‌پیچ‌ها: افزاینده، کاهنده، ایزوله‌کننده (با نسبت تقریباً یکسان در دو سیم‌پیچ)، متغیر.

ترانسفورماتورها از نظر طراحی ساخت به سه دسته تقسیم می کنیم:

1.ترانسفورماتور روغنی با منبع انبساط(کنسرواتوری)

در ترانسفورماتورهای روغنی، تغييرات دماي محيط و همچنين تغييرات بار ترانسفورماتور در طول مدت بهره ‌برداري، دماي روغن ترانسفورماتور را تغيير داده و اين تغيير دما باعث تغيير حجم روغن تانك ترانسفورماتور خواهد شد.

منبع انبساط (كنسرواتور) با استفاده از لوله‌هاي عبور روغن، با روغن درون تانك ترانسفورماتور در ارتباط بوده و انقباض و انبساط روغن ترانسفورماتور باعث كم و زياد شدن حجم روغن درون كنسرواتور خواهد شد. همچنین روغن كنسرواتور با هواي محيط در ارتباط بوده و به منظور جلوگيري از ورود رطوبت هواي اطراف به روغن ترانسفورماتور كه باعث كاهش استقامت عايقي روغن و همچنين عايق‌هاي سلولوزي ترانسفورماتور مي‌گردد، از يك محفظة حاوي رطوبت‌گير ( سيليكاژل ) استفاده مي‌گردد.

 

اجزاء تشکیل دهنده:

هسته مغناطیسی:

هسته ترانسفورماتورها از ورق های فولاد سیلیکونی نورد سرد شده با تلفات هیسترزیس کم و در ضخامتهای ۳/۰ یا 27/0 میلیمتر ساخته می شود. این ورق ها در دو طرف دارای پوشش عایقی جهت افزایش مقاومت الکتریکی و کاهش تلفات جریان های گردابی می باشند. برش و چيدمان ورق  هاي هسته توسط دستگاه هاي تمام اتوماتيك GEORG  كه داراي بالاترين دقت و كيفيت در سطح جهان مي باشد، انجام مي شود

جهت حصول مناسب ترین شرایط برای شار مغناطیسی خصوصاً در محل اتصال یوغها به بازوها موارد ذیل لحاظ می گردد:.

-حداکثر چگالی شار در حدود۶/۱ – 7/1 تسلا می باشد.

-چیدمان ورق های هسته به دو صورت OVER-LAP, STEP-LAP امکان پذیر خواهد بود که به صورت روتین به روش پله ای  Step-Lapمی باشد.

سیم پیچ ها :

سیم پیچ فشار ضعیف  (LV)معمولاً از فویل و یا سیم تخت مسی با عایق کاغذ پیچیده می شود. در سیم پیچ های فویلی از نوع کاغذ چسبدار  (D.D.P)به عنوان عایق بین لایه های فویل استفاده می شود که در طی فرایند کوره باعث صلب و یکپارچه شدن سیم پیچ شده به نحوی که در برابر نیروهای اتصال کوتاه کاملا مقاوم می گردد. همچنین این نوع سیم پیچ ها به دلیل یکپارچه بودن فویل در جهت محور سیم پیچ و لذا عدم استفاده از عایق در این راستا دچار فشردگی محوری نشده و تحمل بسیار خوبی در برابر نیروهای اتصال کوتاه دارد. در ضمن فرم استوانه ای سیم پیچ هم بیشترین استقامت را در مقابل نیروهای شعاعی اتصال کوتاه ایجاد می کند. از سوی دیگر سیم پیچ فشار قوی  (HV)معمولاً از سیم گرد لاکی و یا سیم تخت با عایق کاغذی به شکل لایه ای و یا دیسکی (بشقابی) ساخته می شود. محل خروج سرسیم پله های تنظیم ولتاژ با شمارش دقیق تعداد دور توسط ماشین های سیم پیچی تعیین می گردد. طراحی و اجرای ساختار عایقی سیم پیچ ها به نحوی است که استقامت لازم برای تست های دی الکتریک استاندارد را برآورده می نماید. مواد عایقی مورد استفاده با پایه سلولزی و دارای کلاس حرارتی  Aبوده و تحمل دمای ۱۰۵درجه را به طور پیوسته دارد.

روغن:

از روغن در ترانسفورماتور به عنوان مایع خنک کننده، عایق و انتقال دهنده اطلاعات استفاده می شود. روغن های مورد استفاده به طور معمول از نوع روغن معدنی و مطابق استاندارد بین المللی می باشد و در صورت درخواست خریدار از روغن های سینتیک مانند روغن های سیلیکونی یا  MIDELکه دارای نقطه اشتعال  (flash point) بالاتری هستند نیز استفاده می گردد.

مخزن :

مخزن ترانسفورماتورهاي توزيع علاوه بر اينكه قسمت فعال يا اكتيوپارت ترانسفورماتور و روغن دي الكتريك را در خود جاي داده وظيفه خنك كنندگي ترانسفورمر را نيز انجام مي دهد. مخزن از سه قسمت اصلي كل، ديواره ها و قاب كه توسط عمليات جوشكاري به يكديگر متصل شده اند، تشكيل شده است. سطوح خنك كنندگي يا همان ديواره هاي مخزن بصورت سطح اف و يا سطوح كنگره اي شكل كه اصطلاحاً پره نيز گفته مي شوند، نقش اصلي در خنك كاري ترانسفورماتور را به عهده دارند.

منبع انبساط:

در ترانسفورماتورهای کنسرواتوری جهت جبران انبساط و انقباض در حالت افزایش و یا کاهش دمای روغن ترانسفورماتور از منبع انبساط استفاده می شود. اندازه و حجم منبع انبساط به ابعاد مخزن و تغییرات دمایی روغن ترانسفورماتور در هنگام بهره برداری بستگی دارد . روغن منبع انبساط از طریق لوله ای به مخزن ارتباط داده می شود. بدين ترتيب روغن داخل مخزن به راحتي به طرف منبع انبساط و يا بالعكس منتقل خواهد شد. در صورت نياز از يك رله بوخهلتس در اين مسير استفاده مي شود.

تجهیزات ترانسفورماتور و دستگاههاي حفاظتي:

تجهیزات این نوع محصول شامل کلید تنظیم ولتاژ، بوشينگ هاي فشار قوي و ضعيف، دستگاه رطوبت گیر، رله بوخهلتس (جهت بعضی از توانها)، ترمومتر روغن نما ( جهت بعضی از توانها)، روغن نماي مغناطيسي و … مي باشد.

تست ترانسفورماتورها :

 به منظور تایید  مشخصات  فنی  و اطمینان از عملکرد ترانسفورماتورها  آزمایشات  سری(Routine)  مطابق استاندارد IEC۶۰۰ ۷۹ بر روی کلیه این محصولات انجام و گواهی مربوطه صادر و تحویل خریدار خواهد شد و در صورت درخواست خریدار تست های نوعی(Type)  و ویژه(special)  مطابق استاندارد IEC۶۰۰ ۷۹  قابل انجام می باشد.

  1. ترانسفورماتورهای روغنی هرمتیک:

اين نوع ترانسفورماتورها دارای سيستم نگهداری روغنی هستند كه از تماس روغن عايق با اكسيژن و رطوبت كه از عوامل اصلی فساد روغن و كاهش استقامت الكتريكی آن می باشد جلوگيری می كند. در این ترانسفورماتورها، روغن به عنوان عایق، خنک کننده و جاذب رطوبت هوا عمل می کند. سیم پیچ ها و هسته ترانس در داخل مخزن روغن قرار می گیرند. اين كار سبب بهبود شرايط بهره برداری شده و در نتيجه نيازی به عمليات نگهداری در طول عمر ترانسفورماتور نخواهد بود. ترانسفورماتورهای هرمتيك برای نصب در محيط های مرطوب، مواردی كه محدوديت عمليات نگهداری وجود دارد، ترانسفورماتورهای با نصب هوايی و فضاهای محدود مثل پست های كمپكت و پكيج بر انواع معمولی برتری دارند.

 

روغن مورد استفاده از نوع معدنی است و نباید از آسکارل به دلیل سمی بودن و ملاحظات زیست محیطی استفاده کرد. مخزن روغن این نوع ترانس دارای خاصیت ارتجاعی بوده و در قدرت های کم افزایش حجم روغن بدین وسیله جبران می شود. در ترانس های با قدرت بالا از کیسه نیتروژن برای جذب گرما و رطوبت استفاده می شود. این ترانس ها دارای سیستم مانیتورینگ وضعیت روغن برای حفاظت ترانس می باشند. زیرا اگر روغن بیش از حد داغ شود احتمال انفجار ترانس وجود دارد. از مزایای این ترانس کاهش هزینه مراقبت و نگهداری، حذف رطوبت گیر و رله بوخ هولتز (روغن) و منبع انبساط و در نتیجه کاهش ارتفاع ترانس است.

 

دو نوع اصلی از ترانسفورماتورهای هرمتيک شامل:

  1. هرمتيک بدون بالشتک گازی كه دارای ساختار بسته، بدون بالشتک گاز و به طور كامل پر از روغن است.
  2. هرمتيک با بالشتک گازی كه دارای ساختار بسته بدون منبع انبساط، با بالشتک گازی(گاز نيتروژن) و ديواره های مخزن صلب و رادياتورهای خنک كننده آن كه می تواند بصورت جدا شدنی يا جوش شده روی مخزن باشد.

در ترانسفورماتورهای هرمتيک کاملاً پر از روغن، انبساط و انقباض روغن توسط مخزن فولادی و ارتجاعی آن (طرح مخزن با حجم متغير) صورت می گيرد كه در حداكثر فشار حالت كاری تنها كسری از فشار طراحی شده قابل تحمل ايجاد می شود. اين ترانسفورماتورها هميشه به صورت كامل پر از روغن تحويل و حمل شده و برای طول دوره عمرشان آب بندی شده اند. در ترانسفورماتورهای هرمتيک با بالشتک گازی، انبساط و انقباض روغن به وسيله بالشتک گاز نيتروژن واقع در بالای سطح روغن صورت می گيرد. اين ترانسفورماتورها عموماً دارای مخزن صلب رادياتوری (جوش شده يا قابل باز شدن) بوده و بوشينگ های LV, HV آنها در سمت طولی مخزن قرار دارند. ترانسفورماتورهای هرمتيک بدون بالشتک گازی دارای لوله مخصوص پر كردن روغن با ارتفاع كافی بوده كه از پر شدن كامل روغن خصوصاً در بوشينگ های روغنی اطمينان حاصل شود.

 

3.ترانسفورماتورهای رزینی :

نوعی ترانسفورماتور است که سیم پیچ‌ های آن در دی‌الکتریک مایع (روغن)  غوطه ور نمی‌باشند، بلکه از مواد جامد جهت این امر استفاده می‌شود. ایده ساخت ترانسفورماتور فاقد روغن در اواسط دهه ۹۰ مطرح شد. بررسی، طراحی و ساخت این ترانسفورماتور از بهار سال ۱۹۹۶ در شرکت ABB شروع شد. در این ترانسفورماتور به جای استفاده از هادی های مسی با عایق کاغذ از کابل پلیمری خشک با هادی سیلندری استفاده می‌شود. در یک ترانسفورماتور خشک، استفاده ار تکنولوژی کابل، امکانات تازه‌ای برای بهینه کردن طراحی میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی، نیروهای مکانیکی و تنش‌های گرمایی فراهم کرده است.

از ترانسفورماتور رزینی برای کاربردهای سیستم توزیع برق , درایو یکسو کننده ها , تحریک ژنراتورها , سیستم ارتینگ , مخازن و سکوهای نفتی , سیستم های آزمایشگاهی و ... استفاده می گردد .این ترانسفورمرها با توجه به استانداردهای بین المللی DIN/VDE , IEC طراحی شده اند.

ویژگی‌های ترانس های خشک رزینی:

- خود اطفاء بودن
- مقاومت در برابر رطوبت
- عدم ایجاد آلودگی‌های زیست‌محیطی
- مقاومت در برابر اتصال کوتاه
- سهولت نصب و بهره‌برداری
- قابل استفاده بودن در محیطهای گرم تا دمای ۵۵ درجه سانتیگراد
- عمکرد خوب در برابر لرزش‌ها و تکان های شدید
- بی‌نیازی از سرویس نگهداری چشمگیر
- امکان نصب در مجاورت محل مصرف و در نتیجه کاهش تلفات
- ایمنی بیشتر و ایده‌آل بودن برای نصب در فضاهای محدودی که نصب ترانسفورماتورهای روغنی میسر نمی‌باشد
- اقتصادی بودن از عمده‌ترین مزایای ترانسفورماتورهای خشک رزینی می‌باشد.

مباحث فنی :

در یک ترانسفورماتور ایده‌آل، ترانس دارای یک هسته بدون مقاومت مغناطیسی و دو سیم‌پیچ بدون مقاومت الکتریکی است. زمانی که ولتاژ به ورودی‌های اولیه ترانسفورماتور اعمال می‌شود برای به وجود آمدن شار در مدار مغناطیسی هسته، جریانی کوچکی در سیم‌پیچ اولیه جاری می‌شود. از آنجایی که در ترانسفورماتور ایده‌آل هسته فاقد مقاومت مغناطیسی است این جریان قابل چشم پوشی خواهد بود در حالی که در یک ترانسفورماتور واقعی این جریان بخشی از تلفات ترانسفورماتور را تشکیل خواهد داد.

 

مجموعه: برق خواندن 4668 دفعه

جستجو