• تلفن : 02122903390
  • ایمیل: contact@email.com

انواع شیرآلات

33100

مقدمه:

شکی نیست از زمان­های دور که انواع اولیه شیرهای دروازه در آبیاری باغات بکار برده می­ شدند، تا امروزه که شیرها از اجزای لاینفک خطوط لوله نفت و گاز به شمار می‌روند، همواره استفاده از این تجهیزات در خطوط انتقال سیال صورت پذیرفته است. با گذشت زمان و در پی نیاز و صنعتی شدن، بشر توانست انواع مختلفی از شیرهای ساده و پیچیده را برای رفع احتیاجات خود ابداع کند.

امروزه در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، انواع شیرها به تعداد زیاد مورد استفاده قرار می‌گیرند و طبعاً به واسطه وظیفه ­ای که در این خطوط دارند، شناخت، انتخاب و طراحی آن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد.

در حالت کلی از جمله مهمترین حوزه­ هایی که شیرآلات صنعتی در آن‌ها بکار گرفته می‌شوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سیستم‌های لوله­ کشی صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
  • خطوط لوله توزیع و انتقال سیالات
  • لوله‌های منازل
  • تأسیسات شهری
  • سیستم‌های آبیاری

که در اغلب موارد، استفاده از شیرآلات صنعتی بدین منظور می‌باشد:

  • قطع و وصل کردن جریان
  • تنظیم و کنترل جریان
  • تغییر مسیر سیال
  • جلوگیری از برگشت جریان سیال
  • کنترل یا آزاد کردن فشار سیال

 

انواع تقسیم بندی شیرآلات

1- تقسیم بندی شیرآلات بر مبنای عملکرد:

Isolation : این نوع شیرها برای توقف جریان و یا ایزوله کردن بخشی از سیستم تا وقتی جریان پایین دست به حالت مطلوب برسد به کار برده می­شود.

از ویژگی­های این نوع شیرها ایجاد حداقل مقاومت برای جریان در حالت کاملا باز و ارائه ویژگی­های قطع کامل جریان در حالت کاملا بسته است.

انتخاب واقعی شیر توسط پارامترهایی همچون افت فشار، نشتی، ویژگی­های سیال، تعمیر و نگهداری و غیره به شرح زیر دیکته شده است:

  • Gate valve
  • Ball valve
  • Plug valve
  • Piston valve
  • Diaphragm valve
  • Butterfly valve
  • Pinch valve
  • Globe valve
  • Needle valve
  • Regulation valve
  • (Non- return valve (Check valve
  • Pressure relief valve

 Special purpose valve:

  • Multi-port valve
  • Flush bottom valve
  • Foot valve
  • Line blind valve
  • Pressure/vacuum relief valve

2- تقسیم بندی بر اساس اتصالات دو سر شیر:

  • Screwed ends
  • Socket weld ends
  • Flanged ends
  • butt weld ends
  • socketed ends
  • wafer type ends

3- تقسیم بندی بر مبنای ساختمان و مواد:

  • Cast Iron
  • Bronze
  • Gun metal
  • Carbon Steel
  • Stainless Steel
  • Alloy Carbon Steel
  • Poly Propylene UHMW-PE,UHMW-HDPE etc
  • Special Alloys

4- تقسیم بندی بر اساس حرکت مکانیکی:

  • Linear motion valve
  • Rotary motion valve
  • Quarter turn valve

در ادامه مطالبی در مورد انواع شیرها و کاربرد آنها و همچنین استاندارهای مربوط به آنها ارائه می­ گردد:

 

Regulation valve: همانطور که از نام آن برمیاد، این شیرها در سطح گسترده­ ای در سیستم­های لوله برای تنظیم جریان مورد استفاده قرار می­گیرد.

تنظیم جریان توسط افزایش یا کاهش جریان عبوری از شیر در پاسخ به سیگنال فشار، جریان، یا دمای کنترلر انجام می­شود

Check valve) Non- return valve): به طور کلی شیرهای یکطرفه برای جلوگیری از برگشت جریان در سیستم لوله مورد استفاده قرار می­گیرد و معمولا خود عملگرند.دیسک شیر با استفاده از جریان رو به جلو در حالت باز نگه داشته شده و با برگشت جریان به سرعت بسته می­شود. در کاربردهای خاص، برای کمک به بسته شدن سریع ممکن است از عملگرهای بادی استفاده شود. 

Pressure relief valve: از این نوع شیرها برای محافظت از سیستم لوله و تجهیزات در برابر افزایش فشار سیستم بیشتر از فشار طراحی استفاده می­شود. به طور کلی نشیمنگاه این نوع شیرها با استفاده از یک فنر فشرده، نیرویی در خلاف جهت روی دیسک شیر اعمال می­کند. وقتی نیروی اعمال شده روی شیر افزایش می­یابد شیر به طور اتوماتیک باز شده تا افزایش فشار را کاهش دهد.

Gate valve:همین­طور که از نام این شیر مشخص است به کمک دروازه­ ای که در مسیر حرکت سیال قابل تغییر مکان دادن می­ باشد عمل می ­نماید که این دروازه به صورت عمودی در مسیر جریان حرکت کرده و در مورد لزوم جریان را قطع و یا برقرار می­ کند. شیرهای دروازه­ ای در نمونه ­ها و اندازه­ های مختلف موجود می­ باشند اما نکته حائز اهمیت در مورد این نوع شیرها این است که همگی دارای اجزای یکسانی هستند که با توجه به مدل ­های مختلف ازنظر نوع شرکت سازنده با یکدیگر تفاوت جزئی دارند. البته با نگاهی جامع­تر این مهم قابل استحصال خواهد بود که به طور کلی تمامی شیرها دارای مکانیسم یکسان بوده و فقط از لحاظ ساختمانی با یکدیگر تفاوت­ هایی دارند .

عمل اصلی این شیر در حقیقت قطع کامل و یا ایجاد ارتباط بین دو جریان سیال می ­باشد. این بدان معناست که این نوع شیرها یا باید در حالت کاملاً بسته باشند و یا در حالت کاملاً باز. در واقع این شیرها برای عملکرد در حالت نیمه­ باز طراحی نشده ­اند، علت این امر نیز حساسیت آنها در مقابل سایش است. حرکت سریع سیال، و احتمالاً برخورد ذرات موجود درون سیال، در نزدیکی وضعیت بسته شیر، سایش و متعاقباً فرسایش زودهنگام شیر را در پی خواهد داشت، لذا به هیچ وجه نباید شیر در وضعیت نزدیک به حالت بسته رها کرد.

باز و بسته کردن شیرهای دروازه ­ای معمولاً به زمان زیادی نیاز داشته و در مواردی که نیاز به باز و بسته شدن سریع شیر باشد، از آنها استفاده نمی­ شود. درصورتیکه لازم باشد از این نوع شیرها به منظور کنترل جریان استفاده شود، بهتر است در شیرهای کنترلی قطع و وصل کننده جریان بکار گرفته شوند؛ هرچند کند بودن فرآیند قطع و وصل جریان، به واسطه ماهیت عملکرد این نوع شیرها، در هنگام طراحی و انتخاب آنها می­بایست مدنظر قرار داده شود.

شیرهای دروازه­ ای در انواع مختلفی از دیسک یا مجرابند در دسترس هستند که در زیر به معمولی­ترین آنها اشاره شده است:

  • مجرابند انعطاف پذیر(Flexible wedge) که شامل یک دیسک یک تیکه با دوربرهای اطراف دیسک جهت بهبود در توانایی اصلاح اشتباهات یا تغییرات در زوایه بین دیسک ها. برش باریک و کم عمق، استحکام بیشتر و انعطاف­ پذیری کمتر در صورتیکه برش عمیق­تر و پهن­تر، یا فرورفتگی میانی باعث استحکام کمتر و انعطاف پذیری بیشتر می­شود.

draw_flexible_wedge_gate

  • مجرابند دوبخشی(Split wedge)که برای هر دو طرف دیسک، یک شیر خود تنظیم کن است. این نوع مجرابند شامل ساختار دو تیکه است که بین مخروطی  نشیمنگاه در بدنه شیر جای گرفته است. این نوع مجرابند مناسب گازها و مایعات غیر چگال در دمای نرمال، به ویژه مایعات خورنده است.

 

gate-valve-high-pressure-62046-2527857

 

شیر دروازه­ ای با دو دیسک موازی:

parallel-valve

 

شیر دروازه ای conduit:

33100

ارسال شده در: 23 آذر 95 توسط : مجموعه: لوله و اتصالات خواندن 3703 دفعه

لوله (Pipe )  : 

اصطلاح «Piping» عموماً در مسائل مربوط به انتقال سیال از طریق لوله , اتصالات مربوطه و شیرآلات بکاربرده می شود . باتوجه به اینکه لوله جزء اصلی لوله کشی را تشکیل می دهد ابتدا به شرح آن می پردازیم :

لوله ها :

محصولاتی که بصورت تیوپ عرضه می شوند , عموماً « لوله » یا « تیوپ» نامیده می شوند.تیوپ ها که کاربرد آن درمبدل ها ،بویلرها ،قطعات ابزار دقیق و ماشین آلات است، توسط قطر خارجی و ضخامت جداره بر حسب یک هزارم اینچ یا «BWG» مشخص می گردند. در حالیکه لوله ها توسط «قطر نامی لوله»وضخامت برحسب «Schedule Number» شناسائی می شوند.البته در استانداردهای مختلف تقسیم بندیهای متــعددی در این زمینه صورت گرفته است, بدین دلیل در ابتدا به تشریح استانداردها می پردازیم:

استانداردهایPiping  :

استانداردها و کدها برای سرویس های مختلف توسط موسسات استاندارد بین المللی تهیه و توزیع میگردد.این استانداردها شامل نحوه ساخت لوله، نحوه استفاده، طراحی، انشعاب، اتصال ، نحوه نصب و نحوه تست خطوط لوله می باشند.در تهیه این استانداردها مهمترین مطلبی که مورد نظر بوده «ایمنی» در هنگام استفاده و کارکرد است .

این استانداردها بسته به شرایط از گذشته تا کنون تکمیل تر شده و در حال تغییر بوده اند.

انجمن های مختلف در زمینهPiping  استانداردهائی ارائه کرده اند که از جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود :

 

ردیف

استاندارد

Description

1

ASME

American Standards in Mechanical Engineering

2

ASTM

American Society for Testing and Materials

3

ANSI

American National Standards Institute

4

AWWA

American Water Works Association

5

API

American Petroleum Institute

 

استانداردهای دیگری نیز در لوله کشی مورد استفاده قرار می گیرند تا استانداردهای فوق را تکمیل نمایند ، از جمله این استانداردها می توان به موارد زیر اشاره نمود :

ردیف

استاندارد

Description

1

PPI

Plastic Pipe Institute

2

AWS

American Welding Society

3

PFI

Pipe Fabrication Institute

4

MMS

Manufacturers Standardization Society of Valve and fitting Industry

 

استاندارد «ASME»  استانداردی است که عمومیت بیشتری دارد. این استاندارد لوله کشی در کاربردهای گوناگون را تقسیم بندی و توضیح داده است :

ردیف

استاندارد

Description

1

B31.1

Power Piping

2

B31.2

Fuel Gas Piping

3

B31.3

 

Chemical Plant And Petroleum Refinery Piping

4

B31.5

 

Refrigeration Piping

5

B39.9

Building Service Piping

 

لوله ها در کلاسهای متفاوت و بسته به کاربرد تولید و عرضه می شوند. بطورکلی محصولات لوله به چند نوع اصلی تقسیم شده اند . هریک از این گروهها نیز به بخشهائی ریز می گردند.نمونه ای از این دسته بندی به شرح زیر است :

دسته بندی اصلی لوله ها

ردیف

نوع لوله

کاربرد

1

استاندارد Standard  

لوله های ساختمانی،سرویس های کم فشار ، سرویس های مبرد و

2

تحت فشارPressure

سرویس های مایع ، گاز یا بخار با دما و فشار نسبتاً بالا

3

خطوط Line

لوله با سر مسطح یا رزوه شده برای خطوط لوله نفت ، گاز یا بخار

4

آب تمیز Water Well

لوله های مورد  مصرف در پمپ ها، توربین ها و..

5

متفرقه

جهت مصارف گوناگون مانند : سرویس های فلاشینگ

 

سایز ، طول و ضخامت لوله ها  :

لوله ها در سایزهای مختلف از قطر 1/2 اینچ تا 80 اینچ عرضه می گردند. سایزهای 1/8  تا 1/2 معمولاً برای سرویس خطوط ابزار دقیق مورد استفاده قرار می گیرند. سایزهای 3/4 تا 2 اینچ نیز جهت استفاده در مبردها کاربرد دارند. اندازه 1/2 اینچ جزء سایزهائی است که بسیار زیاد مورد استفاده قرار می گیرد.

سایزهای   1/4  1   , 1/2  2 , 3   جز در مواردی که اتصال به Equipment داشته باشیم ، توصیه نشده است و باید بلافاصله پس از لوله متصل شده به دستگاه ، نسبت به تغییر اندازه به یک سایز بالاتر اقدام گردد. سایز 1/2 , 2  ممکن است برای اتصالات Fire Hydrants  و شیر کنترل استفاده گردد.

معمولاً لوله ها در طولهای 6 یا 12 متری تولید می شوند. وزن لوله و قطعات نیز بر حسب قطر لوله ویا مشخصات اتصالات در جداولی ارائه می گردد.

سایز لوله ها بر حسب NPS  Nominal Pipe Size  یا سایز نامی بیان می شود .همچنین بر اساس استاندارد ASME لوله در سه کلاس ضخامتی تولید می شود :

3- Double Extra Strong

2-Extra Strong  XS

1-Standard Std

 

استاندارد ملی آمریکا دسته بندی دیگری کرده و ضخامت را برحسب Schedule Number بیان می کند و مشخصات ابعادی لوله را بر حسب قطر خارجی و SCH را ارائه می کند:

جنس لوله ها:

جنس لوله ها با توجه به نوع سرویس و شرایط کارکرد تعیین می شود و به همین دلیل لوله در جنس های مختلف تولید و عرضه میشود. پس ابتدا به بررسی انواع فولادها می پردازیم.

انواع فولادها :

کربن استیل : فولادی که عناصر آلیاژی آن کمتر از 1% و ماکزیمم مقدار کربن آن 0.25% باشد را فولاد کربن استیل می نامند.در این میان نیز عددی بنام «کربن معادل» تعریف می شود که روشی جهت تمییز فولادهاست و به صورت زیر تعریف می شود:

CE=%C+%Mn/6+ (%Ni+%Cu)/15+ (%Cr+%Mo+%V)/5

و بر طبق این مشخصه، کربن معادل فولاد کربن استیل نباید بیشتر از 0.43  باشد.فولاد کربن استیل بر اساس عملیات حرارتی که روی آن انجام می گیرد ( ریخته گری ، شکل دهی و…)به انواع مختلف تقسیم می گردد.

این جنس لوله  ( کربن استیل ) بطور متداول مورد استفاده قرار می گیرد و بر طبق استاندارد ASTM با دو کد A53 , A106   مشخص می شود. ترکیب شیمیائی این دو ، همسان بوده ولی نوع عملیات حرارتی که روی آن انجام می گیرد متفاوت است و هریک ، در دو گرید A,B تولید می شوند که نوع B دارای استحکام بیشتری است، ولی نرمی آن کمتر است.به همین دلیل گرید A برای خمش سرد و کویلهای بسته توصیه می شود.ترکیب شیمیائی کربن استیل بر اساس کد آن در استاندارد ASTM و جداول مربوطه مشخص میشود.

بطور مثال:A106 Gr.B SMLS 

 

حرف A نمایانگر فولاد است ، عدد 106 نوع آن را نمایش می دهد که مقدار عناصر آلیاژی در جداولی توسط ASTM تهیه شده است. گرید B نیز همانطور که توضیح داده شد نوع عملیات حرارتی انجام یافته روی آن است.در جدول استاندارد می توان برای این فولاد مشخصات زیر را پیدا نمود:

MPa

psi

Property

415

60,000

Min. Tensile Strength

240

35,000

Min. Yield Strength

 

فولاد( Killed Carbon)   :

نوعی کربن استیل است که روی آن عملیات اکسیژن زدائی صورت گرفته و اصطلاحاً آرام شده است.این عمل باعث افزایش مقاومت در دماهای پایین می شود.

فولاد(Low Alloy )  :

نوعی فولاد آلیاژی است که درصد عناصر آلیاژی آن پائین است.اصولاً این عناصر باعث تقویت خواص فولاد ، از قبیل : کاهش ضریب انبساط ، مقاومت در فشارهای بالا ،افزابش مقاومت در برابر خوردگی و… می گردند.دو نمونه از این نوع فولادها در زیر آمده است :

A335  Gr. P11 : %1.25 Cr   &  %0.5 Mo

A335  Gr. P22 : %2.25 Cr   &  %1  Mo

برای دو گرید فوق، مقادیر مقاومت تنش به صورت زیر معین شده است:

TENSILE REQUIREMENTS

Minimum tensile strength

Minimum yield strength

ksi

MPa

ksi

MPa

60.0

415

30.0

205

 

فولاد آلیاژی : اگر درصد عناصر آلیاژی در فولاد از یک حد خاصی بالا باشد، آنرا فولاد آلیاژی می نامند.

افزودن نیکل باعث تغییر ساختمان کریستالی شده و شکل پذیری ، چقرمگی و قابلیت جوشکاری فولاد را افزایش می دهد.همچنین باعث افزایش مقاومت در برابر خوردگی محیطی می گردد. مولیبدن (Mo) باعث افزایش مقاومت در برابر خوردگی های حفره ای و شکافی (Crevice & Pitting) می شود.کربن و نیتروژن نیز مقاومت فولاد را افزایش می دهند.

نمونه ای از این فولاد در زیر آمده است  :

A312  Gr. TP304

استنلس استیل Stainless Steel  : نوعی فولاد آلیاژی است که درصد عناصر نیکل و کروم آن نسبت به بقیه عناصر آلیاژی بالاست .بطور کلی اگر میزان کروم فولاد از 11 درصد بیشتر باشد ، آنرا Stainless Steel  می نامند.این مقدار کروم باعث می شود که هنگام خوردگی، لایه نازکی روی فولاد تشکیل شود و همین لایه باعث جلوگیری از خوردگی های بعدی می شود و عملاً باعث ترمیم خوردگی می شود . همچنین S.S در برابر حرارت نیز مقاومتر است.

بیش از 200 گرید مختلف برای استنلس تعریف شده است که مقاومت در برابر حرارت و خوردگی و مشخصات مکانیکی متفاوتی دارند و در دسته طبقه بندی شده اند که از شرح آنها صرف نظر می کنیم.

فولاد گالوانیزه : فولادی است که روی آن را با روکشی از «روی» پوشش می دهند که آنرا در برابر عوامل محیطی همچون زنگ زدگی محافظت می کند.در سایت اوره و آمونیاک ،اکثر ساپورت ها روکش گالـوانیزه دارند.همچنین جهت انتـقال آب آشامیدنی ، هوای ابـــزار دقیق از لوله های گالوانیزه استفاده می شود.

A53 GR.B / GALV  

این نوع لوله برای فشارهای پائین و دماهای نسبتاً پائین مناسب است.در مورد نام گذاری نیز ، فلز پایه کربن استیل A53 گرید B است و GALV. هم نمایانگر روکش گالوانیزه آن است .

بطور کلی از مواد مختلفی بعنوان روکش برای لوله ها استفاده می شود. این روکش ها به دو قسمت عمده تقسیم می شوند :یکی روکش هائی هستند که سطح لوله را بصورت شیمیائی تغییر نمی دهند و دیگری روکش هائی که تاثیر شیمیائی روی لوله دارند. روکش های نوع اول خود به چند دسته مختلف تقسیم می شوند که از آن جمله می توان به روکــــش های فلزی و غیر فلزی اشاره نمود.روکش های نوع دوم نیز به دو دسته تقسیم می شوند:روکش های با تغییر شیمیائی و روکش های با تغییر فیزیو-شیمیائی. در زیر چند نمونه از روکش ها آمده است :

رنگ کاری ، قـــــــیراندود کردن ، رنگ زدن با اســــــپری های تقویت شده با فـلزهای گوناگون ، روکش اتیل سیلیکات، Sherardizing،Chromizing ،  Phosphating

چدن : ترکیبی از آهن و کربن که درصد کربن آن بالای 2.2 % است . عمده ترین نوع چدن ، چدن خاکستری است.از مزیت های آن می توان به پائین بودن نقطه ذوب و ریخته گری آسان اشاره نمود.جنس بدنه اکثر شیرآلات از چدن است.

لوله شیشه ای ( Borosilicate )قدیمیترین نوع شیشه که در مقابل حرارت مقاوم است و جهت ساخت Sight Glass ، شیشه گیج بویلر(Boiler Gauge Glass)  و… مورد استفاده قرار می گیرد. این شیشه در برابر واکنش های شیمیائی نیز مقاوم است.

  • سایر مواد: موادی چون مس،آلومینیوم و… نیز به دلایل مختلف مورد توجه قرار می گیرد. علاوه بر این، لوله های PVC ، پلی اتیلنی و کلاً لوله های پلاستیکی نیز در Piping مورد استفاده قرار می گیرند.

استاندارد( API 5L )  : این استاندارد نیز مانند استاندارد ASTM ، لوله های با مشخصات و گریدهای مختلف معرفی می کند. بیشترین گرید استفاده شده، گرید B می باشد که اغلب برای لوله های با قطر بیشتر از 8  اینچ از آن استفاده می شود. مشخصات این گرید به شرح زیر است :

API 5L GR.B

 

TENSILE REQUIREMENTS

Minimum tensile strength

Minimum yield strength

ksi

MPa

ksi

MPa

35.0

241

60.0

413

 همچنین از این گرید می توان بجای گرید A 106 GR.B استفاده نمود.

 

انواع لوله های قابل عرضه :

  • لوله هاي GRP
  • لوله هاي GRVE
  • لوله هاي GRE
  • لوله هاي پايپ جک (Pipe jacking ) -جهت عملیات لوله رانی
  • لوله های مقاوم در برابر سایش (Abrasion/Erosion Resistant)
  • لوله هاي – Uni Axialجهت مصارف دفنی
  • لوله هاي – Bi Axial لوله های شبه فولادی با مقاومت بالاتر از لوله های فولادی و مقاوم در برابر انواع خوردگیهای شیمیایی
  • لوله های مخصوص آبرسانی و زهکشی
  • لوله هاي مقاوم در برابر حريق (Fire Retardant)
  • لوله هاي ویژه انتقال میعانات نفتی یا انواع سیالات آتش زا (Anti Static) یا ((Petroleum products transfer ( PPT)
  • لوله کامپوزیتی مونل(Monel) جایگزین آلیاز تیتانیوم
  • لوله های مقاوم در برابر زلزله
  • لوله های مناسب انتقال آب آشامیدنی و آب خام
  • لوله های مناسب انواع شبکه های فاضلاب شهری و صنعتی
  • لوله های مخصوص  سیالات شیمیایی
  • Titax Pipe  (جایگزین Titanium Pipe )
ارسال شده در: 23 آذر 95 توسط : مجموعه: لوله و اتصالات خواندن 4108 دفعه

فلنج چیست ؟

فلنج چیست ؟

فلنج ها یکی از اتصال دهنده های لوله ها – شیر آلات و دستگاهها به یکدیگر می باشد . فلنج بصورت قطعه دیسکی شکل است که همیشه بصورت جفت به کمک پیچ و مهره دو قطعه را به هم وصل می کند و به آسانی باز می شود و برای فشارهای کم و بالامناسب است. آببندی بین دو فلنج توسط واشری(Gasket)  که بین آنها قرار داده می شود انجام می گیرد . فلنج ها از جنس فولاد ، آلیاژهای فولاد ، چدن و دیگر فلزات ساخته میشود.

طبقه بندی فلنج ها بر حسب نوع صفحه (Flange Facing):


 

1- فلنج با سطح ساده (Flat Face) :

در این نوع فلنج ها سطح یك فلنج كه باید در مقابل سطح فلنج دیگر قرار گیرد صاف می باشد . معمولا فلنج های چدنی و یا فولادی كه در فشارهای كم كاربرد دارند از این نوع ساخته می شوند.

2- فلنج با سطح برجسته (Raised Face) :

در این نوع فلنج ها سطح فلنج كه درمقابل فلنج دیگر قرارگرفته و بر روی آن Gasket  قرار داده می شود ، نسبت به سطح كلی فلنج برجسته تر ساخته می شود .

بر اساس استاندارد مقدار برجستگی درتمام اندازه ها برای كلاس های 150و 300 برابر 1.6 میلیمتر وكلاس های بالاتر برابر 6.4 میلیمتر می باشد.

قسمت برجسته ممكن است كاملا صیقلی (Smooth Finish) و  یا دارای  شیار (Serrated Finish)  باشد واین شیارها یا بصورت هم مركز ویا حلزونی می باشد كه روش ساخت آن در استاندارد (mss-sp-6) مشخص گردیده است (معمولا عمق شیارها 0.4 میلیمتر وفاصله آن از هم 0.8 میلیمتر می باشد)

(Tongue & Groove Facing) :

این نوع فلنج نیز بصورت جفت وجود دارد و همانند فلنج نر و ماده بوده با این تفاوت كه قطر داخلی زبانه و شیار تا سوراخ فلنج (مسیر جریان) ادامه ندارد و بنابراین لایی (gasket) را روی قطر داخلی و خارجی خود نگه می دارد و همین باعث می شود لایی (gasket) از خوردگی و فرسودگی محفوظ بماند.

ساختمان زبانه و شیار مینیمم سطح لایی نوع مسطح را ایجاب می كند و بنابراین تحت فشار پیچ ها كمترین بار و ماكزیمم راندمان اتصالی(joint efficiency)  ممكنه برای لائی های مسطح را خواهد داشت. دراین نوع اتصال میزان برامدگی زبانه 6.4 میلیمتر و میزان عمق شیار برابر 5میلیمتر می باشد.

5-فلنج با صفحه اتصال رینگی (Ring type joint facing):

جهت سرویس­های با دما و فشار بالا بسـیار مناسـب است ولی گران­تر از انواع دیگر می باشد. هر دو جفـت فلـنج که به هم متـصل می شوند، از لحاظ شکل و اندازه یکسان هستند. یک رینگ نیز در شیار بین دو صورت قرار می گیرد. یکی ازمزیت های این فلنج عدم برخورد دو صورت فلنج به یکدیگر است.

نحوه اتصال این فلنچ ها به این صورت است که بر روی صفحه هر فلنج یک محل رینگ تعبیه گردیده است بطوریکه وقتی دو فلنج روبروی هم قرار می گیرند یک رینگ بین آنها قرار گرفته و پس از محکم کردن فلنچ ها توسط پیچ و مهره این رینگ تحت فشار قرار گرفته و باعث آب بندی می شود. فلنچ های با صفحه اتصال رینگی در صنایع نفت و گاز برای سیستم های با فشار و دمای بالا کاربرد دارد و در این صنایع نوع با مقطع 8 ضلعی بیشتر بکار می رود. چون این نوع رینگ ها تماس صفحه ای ایجاد می کنند در صورتی که رینگ های با مقطع بادامکی تماس خطی ایجاد می نمایند.

کلاس فلنج ها:

فلنج ها بسته به نوع جنس و متناسب با فشاری كه تحمل می كنند به كلاس های مختلف تقسیم می گردند:

1-رده بندی فشار مطابق استاندارد ANSI B16.34 :

مطابق این استاندارد فلنج های فولادی و آلیاژهای آن به كلاس های 150-300-400-600-900-1500-2500 تقسیم بندی می شوند كه این اعداد ماكزیمم.

 رده بندی فشار براساس استاندارد ( API (6A-6B-6BX :

این نوع فلنج ها دارای تحمل فشار بیشتری نسبت به فلنج های گروه ANSI بوده و به كلاس های 5000-3000-2000-15000-10000 رده بندی می گردند.

جدول مقایسه ای هر سه استاندارد  :

 

مشخصات حک شده بر روی فلنج مطابق استاندارد:

1 - نام تجاری تولید کننده فلنج

2 - سایز اسمی لوله (قطر خارجی لوله که فلنج به آن جوش داده خواهد شد) .

3 - مقدار فشار قابل تحمل توسط فلنج  (به آن کلاس یا PN فلنج هم گفته می شود) .

4 - شکل سطح فلنج (شکل سطح فلنج مهمترین قسمت تشکیل دهنده یک فلنج می باشد) .

5 – سوراخها (گاهی بعنوان ضخامت دیواره نیز بیان می گردد) .

6- مواد تشکیل دهنده فلنج (مطابق استاندارد ASTM این عدد بیان کننده مشخصات مواد خام مورد استفاده برای تهیه فلنج می باشد ) .

7 - شماره یا کد مربوط به عملیات حرارتی صورت گرفته بر روی فلنج

قطر اسمی فلنج ها(Nominal diameter):

قطر اسمی فلنج ها برابر قطعه لوله ایست که فلنج به آن وصل می شود . بعنوان مثال برای لوله  2  اینچ از فلنج 2 اینچ  استفاده می شود.

 فلنج ها از لحاظ نوع اتصال ، صورت فلنج(face)  ، نوع لایی  (Gasket)  که بین دو فلنج قرار می گیرد، طرح و جنس و ... دارای انواع مختلفی می باشند.

 

سوراخ های فلنج ها :

اطلاعات کلی در خصوص تعداد، مکان و اندازه سوراخ های مورد نیاز هر سایز از فلنج ها را می توان در استاندارد ASME B   16.5 یافت. نکنه قابل توجه در خصوص فلنج ها این است که تعداد و قطر سوراخ ها با توجه به فشار کاری آنها متفاوت است ،ولی اکثرا در یک کلاس و فشار کاری تعداد و قطر آنها یکسان است. بطور عمومی ، تعداد سوراخها بصورت متقارن بر روی یک شعاع تقسیم می شوند و تعداد این سوراخها عموما اعداد زوج (4و8و12و16و...) می باشد.

جهت سوراخ :

جهت و مکان سوراخ ها هنگامی دارای اهمیت می باشد که بعنوان مثال فلنج در حال اسمبل نمودن اولیه با یک اتصال باشد.شاید اکثر شما جمله زیر را در نقشه ها دیده باشید :

All flange bolt holes straddle the centerlines

" خط عبوری از مرکز سوراخ پیچ ها باید از مرکز دو پیچ عبور کند."

این بدین معناست :

1  - برای فلنج هایی که بصورت عمودی نصب شده اند ( سطح فلنج بصورت عمودی بوده و خط جریان بصورت افقی رو به بالا یا پایین می باشد) وضعیت سوراخ ها بایستی بصورت شکل زیر قرار گیرند :

2 - برای فلنجهایی که بصورت افقی نصب شده اند ( سطح فلنج بصورت افقی بوده و خط جریان بصورت عمودی رو به بالا یا پایین می باشد) وضعیت سوراخها بایستی بصورت متقارن نسبت به خط مرکزی در جهت شمال سایت  قرار گیرند.

 

 

ارسال شده در: 20 آذر 95 توسط : مجموعه: لوله و اتصالات خواندن 4615 دفعه

جستجو